::ISLAMPP.COM::     دانلود کل سایت بصورت آفلاین! کلیک کنید     ::ISLAMPP.COM::     @ توجه توجه @ به سؤالات تکراری پاسخ داده نخواهد شد، پس لطفا قبل از ارسال سوال، در سایت جستجو کنید@

 اخبار جديد

صفحه أصلى

فتاواى متن

فتاواى صوتى

فتاواى تصويرى

گروهبندى فتاوى

كتابخانه فتاوى

جديدترين فتاوى

دانلود کتاب

اصول و تعبير خواب

فرستادن سؤال

جستجو در سايت

پيشنهادات و انتقادات

ارتباط با ما

درباره ما

آمار سايت

1550429 تعداد بازديد سايت

29705 تعداد كل فتاوى

9091 تعداد فتاواى متن

11381 تعداد فتاواى صوتى

9233 تعداد فتاواى تصويرى

143469822 تعداد كل فتاواى خوانده وشنيده شده

6392 تعداد كل فتاواى ارسال شده

 

نمايش فتاوى

 

فتاوى -->> -->>  فتواى انتخاب شده

آیا مذاهب اهل سنت برای دست بسته نماز خواندن با هم اختلاف دارند؟
شماره فتوى 3914

تعداد بازديد 5017

فرستادن به دوست 

 چاپ كردن

تاريخ اضافه 2010-01-22

 

ایا در مذاهب اهل سنت دست بسته نماز خواندن فرض است یا مهم نیست و همچنین بعد از سجده کردن ونشستن وقبل از سجده ی دوم دو بار رب غفرلی می گویند و به سجده دوم میروند ایا من که حنفی هستم هم باید این را بگویم یا نه چون در خانه خدا امام جماعت این را میگوید و همچنین با صدای بلند امین را میگوید لطفا راهنمای بفرمائید که ایا من هم در حالت نشسته رب غفرلی را دو بار بگویم یا ان مربوط به یک فرقه دیگر اهل سنت میشود و من نباید بگویم؟

چرا مذاهب اهل سنت برای دست بسته نماز خواندن با هم اختلاف دارند این متن را از سایت شیعه گرفتم؟(چرا شیعیان با دستِ باز نماز می خوانند؟

اوّلاً: تنها شیعیان نیستند که با دست باز نماز می خوانند، بلکه مالکی ها نیز با دستِ باز نماز می خوانند.

ابن رشد از علمای معروف اهل سنّت در «بدایة المجتهد» می گوید:

المسألة الخامسة: إختلف العلماء فی وضع الیدین إحداهما علی الأخری فی الصلاة فکره ذلک مالک فی الفرض و أجازه فی النفل.

علما در مسئله قرار دادن یک دست بر روی دست دیگر در نماز، اختلاف دارند و «مالک» این عمل را در نمازهای واجب مکروه می داند ولی در نمازهای مستحبی اجازه داده است.

ثانیا: بحثی که در میان مذاهب اهل سنّت وجود دارد این است که آیا این عمل مستحب است یا نه؟

سه مذهب این عمل را - که «تکتف یا تکفیر» نیز نامیده می شود - در نمازهای واجب، مستحب و یک مذهب مکروه می داند. علاوه بر این، همان سه فرقه هم که مستحب می دانند، در کیفیت با یکدیگر اختلاف دارند. یکی می گوید: «تحت السرّة»؛ یعنی باید دستها زیر ناف گرفته شود. دیگری می گوید: «فوق السرّة» و همین اختلاف خود ثابت می کند که مسئله «تکتف و تکفیر» مسئله ثابت و روشنی نیست.

ابن حزم نیز که از بزرگان اهل سنّت است در کتاب «المحلّی بالاثار» مسأله تکتّف را مطرح نموده و این عمل را جزء مستحبّات نماز ذکر می کند: «مسألةٌ: و یستحبّ أن یضع المصلّی یده الیمنی علی کوع یده الیسری فی الصلاة».

در نتیجه، تمام فرقِ اسلامی نماز با دستِ باز را صحیح می دانند، ولی نماز با دستِ بسته اختلافی است: سه مذهب (حنفی، شافعی و حنبلی) این عمل را در نمازهای واجب، مستحب می دانند و یک مذهب (مالکی) مکروه و یک مذهب دیگر (تشیع) این عمل را حرام می دانند.

فرقه های حنفی و شافعی و حنبلی که این عمل را مستحب می دانند، برای اثبات این حکم، به چند روایت استدلال نموده اند که بعضی از آنها دلالت بر این مطلب ندارد و بعضی هم ضعف سندی دارد.

اما شیعیان که این عمل را حرام و باطل کننده نماز می دانند، استدلال می کنند به روایاتی که از اهل بیت (علیهم السلام) در نهی از این عمل -این عمل را کار مجوسیان دانسته اند- وارد شده و مسلما اهل بیت (علیهم السلام) بهتر می دانند که جدّ بزرگوارشان پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) چگونه نماز می خوانده است؛ چرا که «أهل البیت أدری بما فی البیت» از طرف دیگر به نصّ آیه تطهیر و حدیث متواتر ثقلین، کلام ایشان مصون از هر گونه خطا و اشتباه است.

ابن رشد می گوید: و السبب فی اختلافهم أنّه قد جائت آثار ثابتة نقلت فیها صفة صلاته علیه الصلاة و السلام و لم ینقل فیها أنّه کان یضع یده الیمنی علی الیسری.

احادیث ثابته ای در وصف نماز پیامبر نقل شده ولی در آن احادیث نقل نشده که پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) دست راست را بر دست چپ می گذارده اند.

بعضی از علمای اهل سنّت برای این عمل (دست بسته نماز خواندن) توجیه دیگری ذکر کرده و گفته اند: این عمل موافق با ادب و خضوع است و مناسب است با حال نماز.

در جواب می گوییم:

اوّلاً: در عبادات حق اِعمال سلیقه نداریم و عبادات توقیفی است و هر گونه حذف و اضافه در عبادات بدعت محسوب می شود.

ثانیا: احترام در هر جایی به گونه ای است؛ مثلاً در محیط های نظامی، احترام به گونه خاصی است. پس یک فرد نظامی بگوید من در نماز دستم را در مقابل پیشانی می گیرم چون ادب و احترام نظامی به این کار است! یا احترام اقوام مختلف، مثل چینی ها به روش مخصوص خودشان است.

توجیه سومی را نیز بعضی از مؤلّفین اهل سنّت برای استحباب این عمل (تکتّف) ذکر کرده اند که در کتاب «بدایت الصنایع» از ابراهیم نخعی نقل شده: أنهم کانوا یفعلون ذلک مخافة إجتماع الدم فی رؤوس الأصابع...

صحابه در نماز دست ها را به هم می گرفتند از ترس اینکه خون بر سر انگشت هایشان جمع نشود.

در جواب می گوییم: مگر بدن انسان به نحوی است که ظرف چند دقیقه نماز، خون بر سر انگشتان جمع شود! علاوه بر این، در وسط روز که انسان مشغول نماز نیست، چنین اتفاقی نمی افتد، چطور ممکن است در چند دقیقه خون جمع شود!

پی نوشتها:

1. بدایة المجتهد، باب فی صلاة المنفرد الحاضر الامن الصحیح، فصل دوم، المسألة الخامسة، طبع منشورات الرضی، ج 1، ص 140.

2. المحلّی بالآثار، کتاب الصلاة، بیروت، طبع دار الکتب العلمیه، ج 3، ص 29، مسئله 348.

3. برای بررسی و اطلاع بیشتر از وضعیت روایات این باب شما را به کتاب الإعتصام باالکتاب و السنّة، تألیف استاد جعفر سبحانی، المسأله الثالثه، ص 61 ارجاع می دهیم.

4- احادیث این باب در کتاب وسائل الشیعه، ج 4، ص 126، باب 15 از ابواب قواطع الصلاة، باب عدم جواز التکفیر ملاحظه شود و جواهر الکلام، ج 11، ص 15 و 16.

5. بدایة المجتهد، باب فی صلاة المنفرد الحاضر الآمن الصحیح، فصل دوم، المسألة الخامسة، ج 1، ص 140.

6. توقیفی یعنی آنچه از جانب شرع آمده برای هیچ کس حق زیادت و نقصان و اجتهاد در آن امر نیست مانند عدد رکعات نماز. معجم الفاظ الفقه الجعفری

7. بدائع الصنایع فی ترتیب الشرایع، کتاب الصلاة، فصلٌ و أمّا سننها، بیروت، طبع دار الفکر، ج 1، ص 298.

8. ضمنا این توجیه در کتاب الدرّ المختار، کتاب الصلاة، سنن الصلاة، که در فقه حنفی است نیز ذکر شده است)


الحمدلله،

اهل سنت و جماعت،اصول  و فروع دین را از قرآن و سنت پیامبر صلی الله علیه وسلم اخذ می کند.و قول و گفته ی احدی بجز قول الله و رسولش معتبر نیست و حکم شریعت را ندارد.حال آن اقوال از یک صحابی باشد یا امامان اربع همانند ابوحنیفه و مالک و شافعی و احمد رحمهم الله و یا عالم دیگری غیر از آنها باشد.بنابراین ابتدا ملاک و معیار احکام شرعی مهم هستند و آن کتاب الله و سنت رسول الله صلی الله علیه وسلم هستند.

بعد از آن هرکسی که ادعایی یا فتوایی داشته باشد،آن ادعا و فتوا قبول نیست تا زمانیکه برای فتوای خود از کتاب و سنت دلیل داشته باشد.بنابراین اقوال فقها حجت نیستند حال ابن حزم باشد یا ابن تیمیه یا ابوحنیفه و یا غیر آنها.

بعد از این مقدمه، نگاهی می اندازیم به روش نماز پیامبر صلی الله علیه وسلم و ببینیم که ایشان چگونه نماز خوانده اند.زیرا بر مسلمانان واجب است که بر طبق روش و ارشاد پیامبر صلی الله علیه وسلم نماز بخوانند(نه اینکه فلان کتاب چنین نوشته یا فلان عالم می گوید چنین باشد)

حدیث صحیح پیامبر صلی الله علیه وسلم چنین است:

(صلوا کما رأیتمونی أصلی)صحیح بخاری

 یعنی:«نماز بخوانید همانطور که مرا دیدید نماز می‌خوانم».

بنابراین ملاک و سخن آخر در مورد دست بسته نماز خواندن و باقی امورات دیگر نیز،روش نماز پیامبر صلی الله علیه وسلم است و اقوال فرق مذهبی را رها نماییم زیرا هیچکدام حجت نیستند.

 

پیامبر صلی الله علیه وسلم در  نماز دست  راست  را  روی  دست  چپشان  می نهادند.   در  این  باره  بیست  حدیث  از  طریق  هیجده  نفر  صحابی  و  تابعی  از  پیامبر صلی الله علیه و سلم  روایت شده  است .

از  سهل ابن اسعد  روایت  شده ‌که ‌گفته  است‌:  “‌ ‌به  مردم  دستور داده  می‌شد که  در  نماز دست  راست  را  روی  دست  چپ  بگذارند‌“‌.  و  ابوحازم  می‌گوید:  ‌“ ‌او  این  عمل  را  به  پیامبر صلی الله علیه و سلم  نسبت  می‌داد‌“‌.  بخاری  و  احمد  و  مالک  در  موطا  آن  را  روایت ‌کرده‌اند. 

 حافظ  ابن  حجر  می‌گوید:  حکمت ‌“‌رفع‌“  حدیث  در آن  است ‌که  دستور  دهنده  بدین  عمل  پیامبر صلی الله علیه و سلم  بوده  باشد. {پس حکمت دست بستن بر خلاف رای بعضی ،قبل از هر چیزی دستور پیامبر خدا است و مهم نیز دستور رسول خداست نه آنطور که  گمان می شود بخاطر خون سر انگشتان!! یا خضوع است.}

 و از  پیامبر صلی الله علیه و سلم  روایت  شده  است‌که  می‌فرمود: ’‌’ (إنا معشر الانبیاء أمرنا بتعجیل فطرنا وتأخیر سحورنا، ووضع أیماننا علی شمائلنا فی الصلاة)  [‌به  ما  پیامبران  امر  شده ‌که  ذر  افطار  تعجیل ‌کنیم  و  سحری  خود  را  به  تاخیر  بیندازیم  و  در  نماز  دست  راست  را  روی  دست  چپ  بگذاریم‌]"‌.

 و از  جابر  روایت  شده  است  که گفته‌: ‌“‌ پیامبر صلی الله علیه و سلم  از کنار  مردی  می‌گذشت ‌که  نماز می‌خواند  و  دست  چپ  خود  را  بر روی  دست  راست‌ گذاشته  بود،  پیامبر صلی الله علیه و سلم  دست  راست  او  را  بیرون ‌کشید  و  آن  را  روی  دست  چپش‌ گذاشت‌“‌.  احمد  و  دیگران  آن  را  روایت  کرده‌اند.  و  نووی ‌گفته است‌:  اسناد  آن  ‌“‌صحیح‌‌“  است‌.

ابن  عبدالبر گوید:  در  این  باره  از  پیامبر صلی الله علیه و سلم  خلاف  آن  روایت  نشده  است  و این  عمل‌ گفته  جمهور  اصحاب  و  تابعین  است‌.  و  مالک  نیز  آن  را  در  موطا  ذکر  نموده است  و گفته‌:  مالک  تا  اینکه  به  لقاء  الله  پیوست‌،  همواره  در  نماز  با  دست  راست‌، دست  چـپ  را  می‌گرفت".{بنابراین خود امام مالک رحمه الله نیز از دستور پیامبر صلی الله علیه وسلم پیروی می کردند}

 

محل  نهاد‌ن  دستها  د‌ر  نماز:

کمال ابن  الهمام ‌گفته  است‌:  حدیث  صحیحی  به  ثبوت  نرسیده  است‌ که  بموجب  آن  دستها  را  پایین  سینه  یا  زیر ناف  نهاد.  به  نزد  حنفی‌ها  معهود  آنست‌ که  آنها  را  زیر  ناف  نهاد  و  به  نزد  شافعی‌ها  زیر  سینه‌.  احمد  دو قول  دارد  و  به  هر  دو  مذهب  رای  داده  است‌.  حقیقت  آنست‌ که  هر  دو  مساوی  هستند.

  ترمذی ‌گفته  است‌:‌“ ‌رای  اهل علم  از  اصحاب  و  تابعین  و  بعد  از  آنها،  آنست  که  در  نماز  دست  راست  را،  روی  دست  چپ‌ گذاشت‌.  بعضی ‌گویند  روی  ناف‌،  و  بعضی ‌گویند  ز‌بر ناف  و  هر دوی  آنها وقوع  یافته  است‌‌“‌.  ولیکن  روایاتی  نقل  شده  است ‌که  بموجب  آنها،  پیامبر صلی الله علیه و سلم  هر دو  دست  خود  را  روی  سینه  می‌نهاد.  از  هلب  طائی  روایت  شده ‌که ‌گفته است‌:  “‌من پیامبر صلی الله علیه و سلم  را  دیده‌ام ‌که  دست  راست  را  بالای  مفصل  دست  چپ  می‌نهاد  بر  سینه‌اش‌“‌.  احمد  آن  را  روایت  کرده  است  و  ترمذی  آن  را  “‌حسن‌“  دانسته  است‌. 

 از وائل  بن  حجر  روایت  شده ‌که ‌گفته  است‌:“‌با  پیامبر صلی الله علیه و سلم  نماز  می‌خواندم‌که  او  دست  راست  خود  را  روی  دست  چپ  و  بر سینه‌اش  نهاده  بود“‌.  ابن  خزیمه  آن  را  روایت کرده  و  صحیح  دانسته  است‌.  و  ابوداود  و  نسائی  آن  را  بدین  گونه  روایت  کرده‌اند:“‌سپس  دست  راست  را  بر  پشت‌ کف  دست  چپ  و  مچ و بازوی  آن  نهاد“‌.

پس دلیل اختلاف در محل بستن دستها،چیزی جز اشاره نکردن احادیث در مورد دست بستن، به محل آن نیست.نه اینکه اصلا احادیثی در مورد دست بستن موجود نباشد.و آنچه  که مهم است،بستن دست در نماز است .

خوب،این دستور پیامبر صلی الله علیه وسلم در مورد دست بستن نماز بود و حال بستگی به مسلمانان دارد که آیا از روش نماز پیامبر صلی الله علیه وسلم پیروی نمایند یا اینکه از اقوال یا کتابها پیروی کنند.

 

اما در مورد دعای بین دوسجده؛

در این مورد هم به روش نماز پیامبرمان محمد صلی الله علیه وسلم می نگریم و فرق نمی کند که ما جزو کدام مذهب فقهی هستیم زیرا همه امامان مذاهب از ابوحنیفه و مالک و شافعی و احمد تابع کتاب و سنت بوده اند و هرگز به دیگران نگفته اند که از ما تقلید کنید زیرا تقلید حرام است.و لذا برای یک حنفی ایرادی ندارد که برخلاف مذهب خود رفتار نماید زیرا در قیامت از او نمی پرسند که چرا مذهب خودت را ترک کردی و به مذهب دیگری اعتماد کردی،مهم اینست که آیا به دستور و روش پیامبرت چسپیدی یا به مذهب یا اقوال شاذ علما

یکی  از  این  دو  دعا که  در  زیر  می‌آید،  مستحب  است  در  بین  سجدتین  خوانده  شود  و  می‌توان  هر دو  را  تکرار کرد.  بروایت‌:  نسائی  و  ابن  ماجه‌ از  حذیفه  آمده  است  که‌:  پیامبر صلی الله علیه و سلم  در بین  سجدتین  می‌گفت‌:" رب اغفر لی ، رب اغفر لی "  و  بروایت  ابوداود  از  ابن  عباس‌:  پیامبر صلی الله علیه و سلم در  بین  سجدتین  می‌فرمود:" اللهم اغفر لی وارحمنی وعافنی واهدنی وارزقنی [خداوندا  مرا  بیامرز  و  به  من  رحم ‌کن  و  به  من  سلامتی  ده‌،  و  مرا  هدایت ‌کن‌،  و  مرا  روزی  ده‌]‌"‌.  در  روایت  ترمذی  بجای “‌و  عافنی‌“  ، ‌“واجبرنی “  آمده  است‌.

در پایان به تمامی مسلمانان توصیه می کنیم که از بازدید سایتهای اهل بدعت و مناظره با آنها پرهیز نمایید زیرا علمای اسلام مسلمانان را به نهی از همنشینی با اهل بدعت سفارش نموده اند.

 

والله اعلم

وصلی الله وسلم علی محمد و علی آله و اتباعه الی یوم الدین

سایت جامع فتاوای اهل سنت و جماعت

IslamPP.Com