::ISLAMPP.COM::     دانلود کل سایت بصورت آفلاین! کلیک کنید     ::ISLAMPP.COM::     @ توجه توجه @ به سؤالات تکراری پاسخ داده نخواهد شد، پس لطفا قبل از ارسال سوال، در سایت جستجو کنید@

 اخبار جديد

صفحه أصلى

فتاواى متن

فتاواى صوتى

فتاواى تصويرى

گروهبندى فتاوى

كتابخانه فتاوى

جديدترين فتاوى

دانلود کتاب

اصول و تعبير خواب

فرستادن سؤال

جستجو در سايت

پيشنهادات و انتقادات

ارتباط با ما

درباره ما

آمار سايت

1516612 تعداد بازديد سايت

29705 تعداد كل فتاوى

9091 تعداد فتاواى متن

11381 تعداد فتاواى صوتى

9233 تعداد فتاواى تصويرى

142725954 تعداد كل فتاواى خوانده وشنيده شده

2842 تعداد كل فتاواى ارسال شده

 

نمايش فتاوى

 

فتاوى -->> -->>  فتواى انتخاب شده

حکم قطع صله ی رحم با فامیل بدکردار و فاسق
شماره فتوى 5094

تعداد بازديد 4870

فرستادن به دوست 

 چاپ كردن

تاريخ اضافه 2010-08-11

 

تا چه حدی ما موظف هستیم صله ی رحم را به جا بیاوریم؟ مثلا ارتباط با فامیل درجه اولی (مثلا برادر) که انسان درستی نیست نه از لحاظ اخلاق نه کردار نه گفتار و حلال و حرام سرش نمی شود و در جمع حرف های کفر آمیز می زند و همیشه دیگران را به استهزا می گیرد آیا با چنین افرادی هم باید ارتباط داشت؟ شخصی که می دانی اصلاح پذیر هم نمی باشد.


الحمدلله،

صله ی رحم واجب است. یعنی سرزدن و پرسیدن از احوال و اوضاع اقارب و خویشاوندان مسلمان واجب است و هرچه این قرابت و خویشاوندی نزدیکتر باشد، حق بجا آوردن صله ی رحم نسبت به آنها بیشتر می شود. بنابراین افرادی همچون والدین خواهر و برادر و عموها و دایی ها و خانواده ی شوهر یا همسر و بقیه از اولویت بیشتری برخوردارند.

از ابوهریره رضی الله عنه  روایت شده است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: «مَنْ کَانَ یُؤْمِنُ بِاللَّهِ والْیوْمِ الآخِرِ، فَلْیُکْرِمْ ضَیْفَهُ، وَمَنْ کانَ یُؤْمِنُ بِاللَّهِ والْیومِ الآخِر، فَلْیَصِلْ رَحِمَهُ، وَمَنْ کَانَ یُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْیوْمِ الآخِرِ، فَلْیَقُلْ خَیْراً أَوْ لِیَصْمُتْ» متفقٌ علیه.

«هر کس به خدا و روز قیامت ایمان دارد مهمانش را گرامی بدارد، هر کس به خدا و روز قیامت ایمان دارد، صله‌ی رحم را به جای آورد، هر کس به خدا و روز قیامت ایمان دارد، یا سخن نیک بگوید، یا ساکت باشد». متفق علیه

و باز ابوهریره رضی الله عنه روایت شده است که فرمود جاءَ رَجُلٌ إِلَی رَسُولِ اللَّهِ صَلَّی اللهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: یَا رَسُولَ اللَّه، مَنْ أَحَقُّ النَّاسِ بِحُسْنِ صَحَابَتِیْ؟ قَالَ: «أُمُّکَ» قَالَ: ثُمَّ مَنْ؟ قَالَ: «أُمُّکَ» قَالَ: ثُمَّ مَنْ؟ قَالَ: «أُمُّکَ» قَالَ: ثُمَّ مَنْ؟ قَالَ: «أَبُوکَ» متفقٌ علیه.

: مردی پیش پیامبر صلی الله علیه وسلم آمد و گفت: ای رسول خدا! چه کسی برای همنشینی خوب (من با او) صاحب حق‌ترین و سزاوارترین مردم است؟ فرمودند: «مادرت»، گفت: سپس چه کسی؟ فرمودند: «مادرت»، گفت: سپس چه کسی؟ فرمودند: «مادرت»، گفت: سپس چه کسی؟ فرمودند: «پدرت». متفق علیه

و از عبدالله بن عمرو بن عاصب روایت شده است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند :«لَیْسَ الْواصِلُ بِالْمُکَافِئ وَلَکِنَّ الوَاصِلَ الَّذیْ إِذَا قَطَعَتْ رَحِمُهُ وَصَلَهَا» بخاری.

«واصل (انجام دهنده‌ی صله‌ی رحم) آن نیست که با شخصی که با وی صله‌ی رحم انجام داده است، صله‌ی رحم به‌جای آورد و تلافی کند؛ بلکه واصل کسی است که با شخصی که پیوند و صله‌ی او را قطع کرده و با او صله‌ی رحم انجام نمی‌دهد، صله‌ی رحم، به‌جای آورد».

 

و از ابوایوب خالد بن زید انصاری رضی الله عنه روایت شده است که فرمود: مردی به پیامبر صلی الله علیه وسلم گفت: یَا رَسُولَ اللَّهِ، أَخْبِرْنِیْ بِعَمَلٍ یُدْخِلُنِی الْجَنَّةَ، وَیُبَاعِدُنِی مِنَ النَّارِ. فَقَالَ النَّبِیُّ صَلَّی اللهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ: «تَعْبُدُ اللَّهَ، وَلاَ تُشْرِکُ بِهِ شَیْئاً، وَتُقِیمُ الصَّلاَةَ، وتُؤْتِی الزَّکاةَ، وتَصِلُ الرَّحِمَ» متفقٌ علیه.

ای رسول خدا! مرا از عملی آگاه کن که مرا وارد بهشت کند و از آتش دوزخ دور گرداند، پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: «خدا را عبادت کن و برای او شریکی قرار نده و نماز را به پای دار و زکات را ادا کن و صله‌ی رحم را انجام بده». متفق علیه است

 

اما همانطور که گفته شد؛ صله ی رحم نسبت به خویشاوندان مسلمان واجب است نه کسانی که اهل کفر و شرک هستند.

اما قبلا باید بدانیم که صله ی رحم با قاعده ی "ولاء و براء" یعنی ( دوستی و دشمنی بخاط خدا) ربط دارد. و ارتباط آنها اینگونه است که هرچقدر که فرد مومن و متقی تر باشد، وی را بیشتر دوست داشته و لذا اگر از اقارب باشد حق بیشتری خواهد داشت در مسئله ی صله ی رحم، و برعکس هرقدر که فرد فاسق تر و فاسد تر باشد، به همان میزان نیز محبت ما نسبت به او کم شده و لذا حق کمتری در مسئله ی صله ی رحم دارد.

اما بر طبق عقیده اهل سنت و جماعت در قضیه ی ولاء و براء یعنی دوست داشتن و دشمنی کردن بخاطر خدا، هرکس که مسلمان باشد و به اسلام ایمان بیاورد ما او را دوست داریم و هرکس که به خدا و آیین وی کفر بورزد ما از او برائت می جوییم و او را دوست نخواهیم داشت حتی اگر برادر یا پدر یا مادر یا خواهر یا یکی از بستگان و عزیزانمان باشد.

الله تعالی می فرماید:

« لَا تَجِدُ قَوْمًا یُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ یُوَادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَوْ کَانُوا آبَاءهُمْ أَوْ أَبْنَاءهُمْ أَوْ إِخْوَانَهُمْ أَوْ عَشِیرَتَهُمْ»(مجادله 22)

یعنی: هیچ قومی را که ایمان به خدا و روز رستاخیز دارند نمی‏یابی که با دشمنان خدا و رسولش دوستی کنند، هر چند پدران یا فرزندان یا برادران یا خویشاوندانشان باشند؛

اما مسلمانان باید همدیگر را دوست داشته باشند و مادامیکه شخص مسلمان باشد و مرتکب نواقض اسلام نشده باشد و حکم اسلام بر او جاری است باید او را بدلیل عقیده به اسلام دوست داشت.

الله تعالی در وصف مومنان می فرماید:

« مُّحَمَّدٌ رَّسُولُ اللَّهِ وَالَّذِینَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَی الْکُفَّارِ رُحَمَاءُ بَیْنَهُمْ»(فتح 29)

یعنی: محمّد (صلی الله علیه وسلم) فرستاده خداست؛ و کسانی که با او هستند در برابر کفّار سرسخت و شدید، و در میان خود مهربانند؛

« إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ » (الحجرات: 10). «همانا مؤمنان با هم برادراند»

پس بر مسلمان واجب است که دوستی و دشمنی اش برای خدا باشد به خاطر خداوند دوست داشته و به خاطر او از کسی متنفر باشد. پس مسلمانان را دوست داشته باشد و آنها را یاری کند و دشمن کافران باشد و از آنها متنفر و بیزار باشد و از آنها دوری کند.

 

اما محبت مسلمان نسبت به مسلمان کم و زیاد می گردد، هر مسلمانی که تقوای بیشتری داشته باشد و بیشتر التزام شرعی داشته و از منهیات و منکرات دوری نماید، به همان اندازه نیز محبت وی در قلب سایر مسلمانان بیشتر خواهد شد و اگر مرتکب گناه یا فسادی شود به آن نسبت نیز محبت او در قلب ما کم می گردد و از گناهان و منکرات او برائت می نماییم.

پس محبت مسلمان نسبت به مسلمان تابع میزان تقوای اوست. هرچه پرهیزکارتر باشد دوست داشتنی تر می شود و هرچه گناه بیشتری مرتکب شود نزد دیگر مسلمانان مبغوضتر می شود ولی باید دانست که مادامیکه هنوز مسلمان است هرگز دشمنی بین دیگر مسلمانان و او ایجاد نمی شود.

بر این اساس؛ اگر یکی از خویشاوندان ما مسلمان بود و مرتکب هیچکدام از نواقض اسلام نشده بود که به سبب آن کافر شود، در آنصورت صله ی رحم در حق او واجب است. اما اگر به اسلام یا به یکی از احکام یا ارکان اسلام ( مانند نماز) اعتقاد نداشت، در آنصورت او کافر است و هیچ حقی برگردن شخص ندارد تا نسبت به وی صله ی رحم شود. اما اگر احساس می شود که با صله ی رحم ممکن است از عقاید خود دست بردارد، یا شبهات وی برطرف شوند، در آنصورت بهتر است با وی قطع ارتباط نشود تا شاید به اسلام بازگردد، اما اگر سودی نداشت، باید با او قطع ارتباط شود و حتی دیگران را نیز نسبت به همنشینی با وی برحذر نمود.

و اگر خویشاوند ما مسلمان و اهل نماز و روزه بود، ولی فرد فاسق و گناهکاری بود که از گناه ابایی نداشت، در آنصورت حق او به نسبت یک فرد کافر باز بیشتر است از جمله در قضیه ی صله ی رحم؛ باید از قطع ارتباط با او خودداری کرد و در عوض او را نهی ازمنکر و امر به معروف نمود، تا شاید از گناه خود دست بردارد، اگر تذکرات ما به وی نتیجه نداد، باید از همنشینی با او پرهیز کرد ولی نباید برای همیشه قطع ارتباط شود، زیرا برای هیچ مسلمانی شرعا جایز نیست که با برادر مسلمان بیش از سه روز قطع رابطه کند. زیرا رسول اکرم صلی الله علیه وسلم فرمود: «جایز نیست برای مسلمان اینکه بیش از سه روز با برادر مسلمانش قطع رابطه کند، بطوری که موقع ملاقات، از یکدیگر روی گردانند. و از میان دو تن که با هم قهر هستند، کسی بهتر است که شروع به سلام کند و قطع رابطه خاتمه دهد. و فرمود: ای بندگان خدا! برادروار زندگی کنید.» (متفق علیه).

و هنگام ملاقات باید به ایشان سلام دهید و یا در پاسخ سلام ایشان جواب دهید، زیرا خداوند می‏فرماید:

« وَإِذَا حُیِّیتُمْ بِتَحِیَّةٍ فَحَیُّوا بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا » (النساء: 86). «هرگاه به شما سلام گفته شد، در جواب آن کلماتی بهتر گفته شود یا بهمان اندازه اکتفا شود».

از ابو هریره رضی الله عنه روایت است که مردی گفت: یا رسول اللَّه إِنَّ لی قَرَابَةً أَصِلُهم وَیَقطَعونی، وَأُحسِنُ إِلیهِم ویُسِیئُونَ إلی، وأَحلُمُ عَنهم ویجهلُونَ عَلَی، فقال: « لَئِن کُنتَ کَمَا قُلتَ فَکَأَنَّمَا تُسِفَّهم الملَّ ولا یزَالُ معکَ من اللَّه تعالی ظَهیرٌ عَلَیهم ما دُمْتَ عَلی ذلک» رواه مسلم. وقد سَبَقَ شَرْحُه فی « باب صلة الأرحام » . (مسلم 2558)

یا رسول الله صلی الله علیه وسلم  من اقاربی دارم که با آنها پیوستگی نموده و صلهء رحم را بجای می آورم، ولی آنها با من قطع مراوده می کنند و من با آنها احسان و نیکی می کنم، ولی آنها با من بدی می کنند و من در برابر شان از حلم و بردباری کار می گیرم، در حالیکه آنها بر من خشم و تندی می ورزند. آنحضرت صلی الله علیه وسلم فرمود: اگر چنانچه که گفتی باشی، مثل آنست که خاکستر داغ به آنها بخورانی و همیشه همراه تو از طرف خداوند یار و مددگاری بسر می برد تا بر این روش و طریق ادامه دهی.

ولی با این وجود باید ارتباط خود را کم نمود، در مجلس آنها شرکت نکرد و هرچه فسق و بدعت شخص بیشتر بود، به همان اندازه باید از وی دوری جست تا مبادا بدعت و فسق او به شخص سرایت کند. ( البته اگر تذکرات و امر به معروف و نهی از منکر ما نتیجه نداد).

 

والله اعلم

وصلی الله وسلم علی محمد وعلی آله وأصحابه والتابعین لهم بإحسان إلی یوم الدین

سایت جامع فتاوای اهل سنت و جماعت

IslamPP.Com