::ISLAMPP.COM::     دانلود کل سایت بصورت آفلاین! کلیک کنید     ::ISLAMPP.COM::     @ توجه توجه @ به سؤالات تکراری پاسخ داده نخواهد شد، پس لطفا قبل از ارسال سوال، در سایت جستجو کنید@

 اخبار جديد

صفحه أصلى

فتاواى متن

فتاواى صوتى

فتاواى تصويرى

گروهبندى فتاوى

كتابخانه فتاوى

جديدترين فتاوى

دانلود کتاب

اصول و تعبير خواب

فرستادن سؤال

جستجو در سايت

پيشنهادات و انتقادات

ارتباط با ما

درباره ما

آمار سايت

1426023 تعداد بازديد سايت

29705 تعداد كل فتاوى

9091 تعداد فتاواى متن

11381 تعداد فتاواى صوتى

9233 تعداد فتاواى تصويرى

73784954 تعداد كل فتاواى خوانده وشنيده شده

2834 تعداد كل فتاواى ارسال شده

 

نمايش فتاوى

 

فتاوى -->> -->>  فتواى انتخاب شده

آیا در صورت نبود ورثه، خواهر زاده ارث می برد؟
شماره فتوى 8636

تعداد بازديد 5949

فرستادن به دوست 

 چاپ كردن

تاريخ اضافه 2013-10-22

 

دایی مادرم فوت کردند که نه همسری و نه فرزندی نداشت، فقط مادرم و برادرش - یعنی دایی من - میراث بر هستند. میخواستم نحو تقسیم ارث بین مادرم وداییم بدونم. اجرتون با الله


الحمدلله،

اگر متوفی هیچ وارثی نداشته باشد بجز پسر و دختر خواهرش (یعنی خواهرزاده هایش) در آنصورت باید گفت : خواهر زاده جزو اصحاب فروض یا عصبه نیستند، بلکه از ذوی الارحام هستند، و علماء درباره اینکه ذوی الارحام ارث می برند یا خیر اختلاف نظر دارند، اما رای صحیح آنست که ارث می برند بشرطیکه احدی از صاحبان فرض و عصبه در حیات نباشند، از جمله کسانی که بر این رأی هستند : علی ابن ابی طالب، وابن مسعود، وابن عباس، ومعاذ بن جبل، وأبو الدرداء، وأبو عبیدة بن الجراح رضی الله عنهم هستند، و همچنین این رأی حنفیه و امام احمد و متاخرین مالکیه و شافعیه نیز هست.

نگاه کنید به : "الموسوعة الفقهیة" (3/54).

و علامه ابن عثیمین می گوید : «علماء – رحمت خدا بر آنها باد – درباره ارث گرفتن ذوی الارحام اختلاف رأی دارند، اما قول راجح اینست که ارث دادن آنها واجب است؛ زیرا پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند : « الخالَةُ بمَنْزلَةِ الأُمِّ ». یعنی : « خاله به منزله ی مادر است» . بخاری روایت کرده است. و باز فرمود : «الخالُ وَارثُ من لا وارثَ لَهُ ». یعنی : « دایی وارث کسی است که وارثی ندارد». امام احمد واربعه بجز ترمذی روایت کرده اند، وحاکم و ابن حبان صحیح دانسته اند. و الله متعال نیز می فرماید : « وَأُوْلُواْ الأَرْحَامِ بَعْضُهُمْ أَوْلَی بِبَعْضٍ فِی کِتَابِ اللّهِ» (انفال 75). یعنی : «و خویشاوندان نسبت به یکدیگر، در احکامی که خدا مقرّر داشته، (از دیگران) سزاوارترند».

و این قول که آنها ارث نمی گیرند ضعیف است، چگونه دایی یا پدرمادر را از مال خویشاوندش محروم کنیم و سپس ارث را در بیت المال قرار دهیم تا مردم از آن استفاده کنند؟! شریعت چنین حکمی نمی کند، بنابرای رأی صواب و مقطوع آنست که ذوی الارحام (خویشاوندان) ارث می برند، اما بعد از آنکه کسی از صاحب فروض یا عاصب نباشد». "الشرح الممتع" (5/73).

صاحبان فروض : خویشاوندان شخص مرده هستند که خداوند متعال سهم مشخصی را برای آنها در قرآن یا سنت نبوی معین کرده است. مانند پدر، جد، مادر، جده، دختر، دختر پسر و خواهر تنی و خواهر پدری و فرزندان مادری.

عصبه‏ها: نزدیکی و فامیلی پدری یک فرد می‏باشد مانند: پسر، پسر پسر و پایین تر، و برادر تنی و پسرش، و برادر پدری و پسرش، و عموی تنی و پسرش، و عموی پدری و پسرش.

ذوی الارحام : یعنی فرزندان دختر، فرزندان خواهر، دختران برادر، فرزندان برادر مادری، عمه ها از هر جهت، عموی مادری، دایی، دختر عمو، جد فاسد، جده فاسده و کسانی که از طریق اینها با شخص مرده نسبت دارند.

بنابراین بر طبق رأی راجح؛ اگر مردی فوت کند و کسی از اصحاب فروض یا عصبه نداشته باشد، و تنها خواهرزاده هایش زنده باشند، تمام ارث متوفی به آنها می رسد.

و اما چگونگی توزیع ماترک بین ذوی الارحام :

اگر تنها یک فرد از ذوی الارحام وجود داشته باشد تمام اموال را به ارث می‏برد، مثل کسی که بمیرد و پسردختر یا عمه یا دایی از او بجای مانده باشد، تمام اموال را به ارث می‏برد. و اگر بیشتر از یک نفر باشند، در آنصورت منزله او به منزلت بالاتر می رود، مثلاً کسی که می‏میرد و دختردختر و پسرخواهر از او بجای می‏ماند، دختر دختر به جای اصل خود که دختر است می‏نشیند و پسر خواهر بجای مادرش که همان خواهر است می نشیند. پس مسأله در اینجا (دختر+خواهر) دختر (یک دوم) و خواهر باقیمانده را به عصبه بودن می‏گیرد، چون عصبه مع الغیر است پس نصف دیگر را به عصبه بودن می‏گیرد و این سهام به فروع آنها نیز منتقل می‏شود.

امام ابن قدامه در "المغنی" (9/85) ، مسأله شماره (1030) می‏گوید: «ذوی الارحام ارث می‏برند، پس کسی که سهم مشخصی ندارد به جای کسی می نشیند که سهم مشخص دارد، مثلاً دایی به منزله مادر است و عمه به منزله پدر است و از عبدالله روایت دیگری نقل شده که او عمه را به منزله عمو و دختر برادر را به منزله برادر دانسته است و تمامی ذوی الارحام که سهم مشخصی ندارند به این شکل هستند».

متأخران شافعی و مالکی نیز از این نظر تبعیت کرده‏اند.

 

باتوجه به این توضیحات به سوال بازمی گردیم : مردی فوت کرده و تنها پسرِخواهر و دخترِخواهرش میراث بران اویند، در اینجا هر دو بجای خواهر آن مرد (متوفی) قرارمی گیرند، و الله متعال می فرماید : «إنِ امرُؤٌ هَلَکَ لَیسَ لَهُ وَلَدٌ وَلَهُ أُختٌ فَلَهَا نِصفُ مَا تَرَکَ» (نساء 176).

یعنی : «اگرمردی فوت کرد و فرزندی نداشت و دارای خواهری بود نصف ترکه از آن اوست».

پس نصف ماترک متوفی به خواهرش داده می شود که در اینجا خواهرزاده هایش بجای خواهرش نشستند، با این حساب این نصف مابین دو خواهرزاده بطور یکسان تقسیم می شود، یعنی ربع ماترک برای دخترِخواهر و ربع ماترک برای پسرِخواهر است که مجموعا می شود نصف ماترک.

و اما نصف باقی مانده نیز به خواهرزاده هایش داده می شود، زیرا بجز آن دو نفر کسی میراث بر نیست. بنابراین کل ماترک متوفی بطور برابر بین این دو (دختر خواهر + پسرخواهر) تقسیم می شود، سهم هریک نصف کل ماترک خواهد بود.

ضمنا به سوال کننده محترم عرض می کنیم : از آنجائیکه مسئله میراث پیچیده است، و چه بسا شما افرادی را از قلم انداخته باشید، توصیه می شود این موضوع را نزد محکمه شرعی یا یک عالم دینی آگاه به مسائل میراث مطرح نمائید تا از نزدیک به تمام جزئیات آگاه باشد.

 

والله اعلم

وصلی الله علی نبینا محمد وعلی اله وصحبه وسلم

سایت جامع فتاوای اهل سنت و جماعت

IslamPP.Com