::ISLAMPP.COM::     دانلود کل سایت بصورت آفلاین! کلیک کنید     ::ISLAMPP.COM::     @ توجه توجه @ به سؤالات تکراری پاسخ داده نخواهد شد، پس لطفا قبل از ارسال سوال، در سایت جستجو کنید@

 اخبار جديد

صفحه أصلى

فتاواى متن

فتاواى صوتى

فتاواى تصويرى

گروهبندى فتاوى

كتابخانه فتاوى

جديدترين فتاوى

دانلود کتاب

اصول و تعبير خواب

فرستادن سؤال

جستجو در سايت

پيشنهادات و انتقادات

ارتباط با ما

درباره ما

آمار سايت

1550412 تعداد بازديد سايت

29705 تعداد كل فتاوى

9091 تعداد فتاواى متن

11381 تعداد فتاواى صوتى

9233 تعداد فتاواى تصويرى

143469596 تعداد كل فتاواى خوانده وشنيده شده

6388 تعداد كل فتاواى ارسال شده

 

نمايش فتاوى

 

فتاوى -->> -->>  فتواى انتخاب شده

متوفی وصیت کرده که به پسر بزرگش ارث نرسد چون مخارج ازدواجش را قبلا داده است.
شماره فتوى 8737

تعداد بازديد 4930

فرستادن به دوست 

 چاپ كردن

تاريخ اضافه 2013-11-28

 

مردی فوت می کند، و وصیت می کند که به پسر بزرگترش ارثی تعلق نگیرد، به این حجت که مخارج ازدواجش را تامین کرده اما برای بقیه پسرانش زن نگرفته است، آیا می توانیم وصیت پدر را اجراء کنیم و چیزی به برادر بزرگ خود ندهیم؟


الحمدلله،

قبلا یادآور می شویم که تامین مخارج ازدواج فرزندان، بعنوان نفقه معتبر است، نه بعنوان هبه و هدیه کردن مال که عدالت در آن الزامی است، ولی در مورد نفقه این شرط وارد نشده، بلکه نفقه هرکدام از فرزندان یا همسران باید به میزان نیازش باشد، مثلا هرگاه فرزند بزرگتر نیاز به ازدواج داشت و خودش توانایی مالی آنرا نداشت، پدر می تواند برای او زن بگیرد، ولی ملزم نیست معادل آن پول را به دیگر فرزندانش که هنوز وقت ازدواجشان فرا نرسیده بدهد، در عوض اگر یکی از آنها نیاز به مخارج تحصیل داشت پدر به او از نفقه می دهد، و به دیگری که نیاز مباح دیگری دارد از نفقه برایش تامین می کند، پس در باب نفقه، نیاز معتبر است نه برابری ..

 

پس بطور خلاصه : بین نفقه و هبه دادن تفاوت هست؛ تساوی در نفقه مابین فرزندان الزامی نیست بلکه به هرکدام باتوجه به نیاز و احتیاجش داده می شود و این نیاز ممکن است در بین آنها مختلف باشد، مثلا ممکن است فرزند بزرگ چیزی نیاز داشته باشد که کوچکتر بدان محتاج نیست، و یا فرزند پسر محتاج چیزی است که فرزند دختر بدان نیازمند نیست، و یا فرزند متاهل محتاج چیزی است که فرزند مجرد لازمش ندارد، و همینطور فرزند بیمار با فرزند سالم و ..

علامه ابن عثیمین در مورد نفقه فرزندان می گوید : «کیفیت عدالت مابین فرزندان در نفقه اینگونه است که به هرکدام به قدر نیازش داده شود، چه مقدار نفقه او با سایر برادران و خواهرانش شبیه باشد یا خیر، و این مشخص است که نیاز فرزندان به نفقه مختلف است؛ مثلا .. فرزند بالغی که به سن ازدواج رسیده و توانایی ندارد که خودش ازدواج کند، هزینه ازدواج او بعنوان نفقه داده می شود ولی به سایر فرزندان مشابه این نفقه داده نمی شود.

مهم آنست که در مسأله نفقه به هرکدام به میزان نیازش داده می شود، چه دیگر فرزندان مشابه آنرا بگیرند یا خیر» " فتاوی نور علی الدرب" (16/2).

 

بعد از ذکر این نکات مهم؛ به سوال می پردازیم :

اجرای وصیت پدر که متضمن محروم شدن پسر بزرگتر است – به این حجت که پدر مخارج ازدواجش را داده – جایز نیست، زیرا این وصیت تجاوز به حدود الهی است، و به یکی از ورثه ضرر وارد می کند، حال آنکه الله متعال می فرمایند : «مِنْ بَعْدِ وَصِیَّةٍ یُوصَی بِهَا أَوْ دَیْنٍ غَیْرَ مُضَارٍّ» (نساء 12).

یعنی : « (تقسیم میراث باید) پس‌ از انجام‌ وصیتی‌ باشد که‌ بدان‌ سفارش‌ شده‌ یا بعد از پرداخت‌ بدهی‌ای‌ که‌ دارند بشرطیکه در وصیت‌ به‌حال‌ ورثه‌ زیان‌رسان‌ نباشد».

امام ابن کثیر در تفسیر خود گفته : «یعنی وصیت او باید بر عدل استوار باشد نه بر جور یا ضرر وارد ساختن، مثلا (در وصیت او) بعضی ورثه محروم شوند یا سهمش کمتر یا زیادتر از مقداری وصیت شود که الله متعال تعیین کرده است، اگر کسی چنین وصیت کند، مثل کسیست که با حکمت و تقسیم الهی ضدیت کرده باشد».

برای همین از ابن‌ عباس‌ رضی الله عنه روایت‌ شده‌ که‌ فرمود: «زیان‌ رساندن‌ در وصیت‌ ازگناهان‌ کبیره‌ است». حافظ ابن حجر در "فتح الباری" نقل کرده با اسناد صحیح از نسائی .

و اما اینکه پدر برای پسر بزرگتر خود زن گرفته، این عمل صالحی است، ولی با این وجود پدر ملزم نیست که نظیر پولی که برای ازدواج او خرج کرده به دیگر پسرانش هم بدهد، چون آنها در زمان حیاتش به موقعیت ازدواج نرسیده بودند لذا نیازی هم نبوده برای آنها زن بگیرد، و قبلا گفتیم که تامین هزینه ازدواج فرزند از باب نفقه است، و نفقه بر حسب نیاز توزیع می شود نه برابری، و این اشتباه است که بعضی از مردم گمان دارند که چون برای فلان فرزندش پول بابت ازدواجش خرج کرده پس باید مابقیه اموالش را برای سایر فرزندانش وصیت کند، و گمان می کند این عدالت است.

خلاصه اینکه : جایز نیست که انسان وصیت کند که یک یا چند تن از ورثه اش از ارث محروم شوند، و یا جایز نیست وصیت کند که : فرزندان ازدواج نکرده اش ابتدا هرکدام بمقدار هزینه ازدواج سهم بگیرند و بعد مابقیه اموال را بین همه توزیع کنند، و اگر چنین وصیت کند نباید تنفیذ شود، زیرا این وصیت موجب ضرر رساندن به دیگران است.

پس شما باید کل ماترک پدر را بین همه ورثه – چه آنهایی که در زمان حیات پدر ازدواج کردند و چه آنهائی که مجرد باقی ماندند – بصورتی که شریعت تعیین کرده تقسیم کنید، و هرکس سهم خود را بردارد،و محروم کردن برادر بزرگتر یا کاستن سهم او جایز نیست جز به رضایت او، و رضایت او باید واضح و مبرهن باشد نه از روی اکراه یا شرم ..

منبع : سایت (الإسلام سؤال وجواب).

 

والله اعلم

وصلی الله علی نبینا محمد وعلی اله وصحبه وسلم

سایت جامع فتاوای اهل سنت و جماعت

IslamPP.Com