::ISLAMPP.COM::     دانلود کل سایت بصورت آفلاین! کلیک کنید     ::ISLAMPP.COM::     @ توجه توجه @ به سؤالات تکراری پاسخ داده نخواهد شد، پس لطفا قبل از ارسال سوال، در سایت جستجو کنید@

 اخبار جديد

صفحه أصلى

فتاواى متن

فتاواى صوتى

فتاواى تصويرى

گروهبندى فتاوى

كتابخانه فتاوى

جديدترين فتاوى

دانلود کتاب

اصول و تعبير خواب

فرستادن سؤال

جستجو در سايت

پيشنهادات و انتقادات

ارتباط با ما

درباره ما

آمار سايت

1551627 تعداد بازديد سايت

29705 تعداد كل فتاوى

9091 تعداد فتاواى متن

11381 تعداد فتاواى صوتى

9233 تعداد فتاواى تصويرى

143495975 تعداد كل فتاواى خوانده وشنيده شده

6692 تعداد كل فتاواى ارسال شده

 

نمايش فتاوى

 

فتاوى -->> -->>  فتواى انتخاب شده

شخصی چاهی حفر کرده و بعدا گاوی در آن سقوط می کند، آیا ضامن است؟
شماره فتوى 8750

تعداد بازديد 4913

فرستادن به دوست 

 چاپ كردن

تاريخ اضافه 2013-11-29

 

من یک قطعه زمین در نزدیکی روستای محل سکونت خود دارم ولی دور آنرا دیوار یا حصار نکشیدم، در آنجا چاهی حفر کردم و سپس آن چاه را بدون آنکه دهنه اش را بپوشانم شبانه رها کردم، وقتی صبح بازگشتم دیدم که گوساله ای در آن سقوط کرده و مرده! آیا من ضامن خسارت هستم؟ و آیا به دلیل رها کردن چاه بحالت رو باز مقصر هستم؟


الحمدلله،

اگر کسی در مِلک خود چاهی حفر کند، و سپس انسانی یا حیوانی در آن سقوط کند و تلف شود، چنانکه مسبب مرگ او نشده باشد بجز اینکه در ملک خودش حفاری کرده باشد، در آنصورت ضامن خسارت نیست، زیرا او تجاوزی نکرده است.

امام بخاری در صحیح خود بابی را تحت عنوان (کسی چاهی در ملکش حفر کند ضامن نیست) آورده، سپس حدیثی از ابوهریره رضی الله عنه روایت کرده که رسول خدا صلی الله علیه وسلم فرمودند : « المَعْدِنُ جُبَارٌ، وَالبِئْرُ جُبَارٌ، وَالعَجْمَاءُ جُبَارٌ، وَفِی الرِّکَازِ الخُمُسُ » (2355). یعنی : « آنچه در معدن آسیب ببیند و نابود شود حقش به هدر می رود (مالک معدن ضامن نیست)، و آنچه در چاه کسی بیفتد حقش بهدر می رود، و آنچه را حیوانی (بدون هدایت کسی) تلف کند حقش بهدر می رود. و افزود که: زکات گنج پیدا شده، یک پنجم آن است».

جُبار: یعنی چیزی که در آن ضمانتی نیست.

مسلم نیز با شماره (1710) در صحیح خود روایت کرده است.

امام نووی در شرح آن می گوید : «وقتی که حیوان کسی در شب یا روز بدون اینکه مالکش قصوری داشته باشد و همراه آن حیوان نباشد مالی را از بین ببرد یا کسی را زخمی کند صاحبش ضامن نیست، ولی وقتی که صاحبش همراه آن باشد و چیزی را تلف کند ضامن محسوب می‌شود، همینطور اگر کسی در زمین خود یا زمین بایری چاه آب یا معدنی را حفر کند و مالی یا کسی در آن بیفتد و دچار نقصی گردد، صاحب چاه ضامن نمی‌باشد، ولی اگر کسی چاهی را بر سر راه عموم مردم حفر کند یا در ملک شخص دیگری بدون اجازه اش حفر کند و کسی در آن سقوط کند ضامن تلفات آن است که عاقله او باید بدهند و همینطور کفاره را خود حفر کننده بدهد، واگر غیر انسان در آن چاه بیافتد ضامن آن از مال حفر کننده است» شرح نووی بر مسلم (ج 11، ص 225).

و امام ابن قدامه می گوید : «اگر چاهی را در ملک خودش حفر کند، و یا در ملک شخص دیگری و با اجازه مالکش حفر کند، در اینحالت (اگر کسی در آن بیافتد) ضامن نیست، زیرا با حفر چاه مرتکب تجاوزی نشده است، و اگر در زمین بایری چاه بکند (و کسی در آن بیافتد) باز ضامن نیست، زیرا با حفر چاه مرتکب تجاوزی نشده است» "المغنی" (8/ 424).

و در کتاب دائرة المعارف فقهی آمده : «از جمله صورتهایی که فقهاء بر ضامن نبودن آن اتفاق دارند، اینست که : اگر کسی در ملک شخصی خود و یا در زمین بایری چاهی حفر کند و بعدا انسانی یا حیوان اهلی در آن بیافتد، و بر اثر آن بمیرد یا مجروح شود، یا دچار شکستگی و ضرری بشود، حفر کننده ضامن نیست، چرا که او مسبب آن (مرگ یا جراحت) نبوده و یا قصد فریب برای هلاکت آنها را نداشته است» "الموسوعة الفقهیة" (15/ 88-89).

بر اساس آنچه گفته شد : شما ضامن خسارت آن گاو تلف شده نیستید، چرا که مرتکب تجاوز یا کوتاهی نشده اید که بخاطر آن مؤاخده شوید، بلکه کوتاهی و تقصیر از سوی مالک گاو بوده، چرا او باید مراقب احشام خود باشد، خصوصا در شب ..

با این وجود شایسته است که شما زمین خود را حصار ببندید و یا چاه را علامت گذاری کنید و یا آنرا بپوشانید، تا مبادا کسی در آن بیافتد، چه بسا بچه ها در شب و در حال بازی بدانجا کشیده شوند و در آن سقوط نمایند، پس بایستی این مسائل را مراعات کرد.

منبع : سایت (الإسلام سؤال وجواب).

 

والله اعلم

وصلی الله علی نبینا محمد وعلی اله وصحبه وسلم

سایت جامع فتاوای اهل سنت و جماعت

 

IslamPP.Com