::ISLAMPP.COM::     دانلود کل سایت بصورت آفلاین! کلیک کنید     ::ISLAMPP.COM::     @ توجه توجه @ به سؤالات تکراری پاسخ داده نخواهد شد، پس لطفا قبل از ارسال سوال، در سایت جستجو کنید@

 اخبار جديد

صفحه أصلى

فتاواى متن

فتاواى صوتى

فتاواى تصويرى

گروهبندى فتاوى

كتابخانه فتاوى

جديدترين فتاوى

دانلود کتاب

اصول و تعبير خواب

فرستادن سؤال

جستجو در سايت

پيشنهادات و انتقادات

ارتباط با ما

درباره ما

آمار سايت

1506893 تعداد بازديد سايت

29705 تعداد كل فتاوى

9091 تعداد فتاواى متن

11381 تعداد فتاواى صوتى

9233 تعداد فتاواى تصويرى

142592303 تعداد كل فتاواى خوانده وشنيده شده

2842 تعداد كل فتاواى ارسال شده

 

نمايش فتاوى

 

فتاوى -->> -->>  فتواى انتخاب شده

تقوای الهی نشانه افتخار و ملاک برتری است.
شماره فتوى 2470

تعداد بازديد 4826

فرستادن به دوست 

 چاپ كردن

تاريخ اضافه 2009-12-19

 

در بعضی از جوامع عربی  مردم به صورت اجتماعی تقسیم شده اند به خصوص در نزد ما در یمن، افراد به سادات ( اشراف ) و قبایل و ضعیفان( برده ها و خدمت گذاران و امثالشان ) تقسیم شده اند، نظریه جناب عالی در این مورد چیست؟ آیا این تقسیمات در شریعت اصل و اساس دارند؟  


الحمدلله،

این تقسیمات در شریعت اصل و اساس ندارند؛ چون اسلام مردم را به لحاظ نسب و قبیله برابر قرار داده و معیار برتری آن ها بر یکدیگر اعمال صالحه قرار داده است، و این نسب به خاطر شناختن یکدیگر است ، چنان که خداوند متعال می فرماید: (یَا أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاکُمْ مِنْ ذَکَرٍ وَأُنْثَی وَجَعَلْنَاکُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاکُمْ  ) [ای مردم ما شما را از یک مرد و یک زن آفریده ایم و شما را به طوایف و قبایل تقسیم کرده ایم تا یکدیگر  را بشناسید بی گمان نزد خداوند گرامی ترین شما پرهیزگارترین شما است.] [الحجرات: بخشی از آیه 13]

 بنا بر این مردم قبایل و اجدادشان را می شناسند و به آن ها منتسب می شوند تا شناخته شوند، نه اینکه به آن ها افتخار کنند، ‌بلکه تنها چیزی که مایهء افتخار است تقوای الهی می باشد.

 از پیامبر صلی الله علیه و سلم روایت است که فرمود:[ لَا فَضْلَ لِعَرَبِیٍّ عَلَی عَجَمِیٍّ، وَلَا ِلأَسْوَدَ عَلَی أَحْمَرَ، إِلَّا بِالتَّقْوَی] « هیچ عربی بر هیچ عجمی و هیچ سیاهی بر سرخی فضیلت و برتری ندارد مگر به سبب تقوای الهی » بیهقی در شعب الایمان 4774

   از پیامبر صلی الله علیه و سلم پرسیدند:‌ چه کسی از میان مردم گرامی تر است؟ فرمود: [أَکْرَمُهُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاهُمْ] [گرامی ترین مردم نزد خداوند پرهیزگارترین آن هاست] و سپس فرمود: [خِیَارُکُمْ فِی الْجَاهِلِیَّةِ خِیَارُکُمْ فِی الْإِسْلَامِ إِذَا فَقِهُوا] [بهترین شما در جاهلیت بهترینتان در اسلام است به شرطی که فقاهت و آگاهی دین داشته باشد] . بخاری4689  3353 و مسلم 2378

 یعنی کسانی که به خاطر سخاوت، شجاعت، فضل و خیر و مفید بودن برای همه در جاهلیت ستایش می شده اند، اگر در دین اسلام فقاهت و آگاهی داشته باشند از بهترین مردم هستند، و بر کسانی که از آن ها پائین ترند مانند بخیلان و بزدلان و بد اخلاق ها،  برتر باشند.

 ابو داود و ترمذی  از ابوهریره رضی الله عنه روایت می کنند که گفت: پیامبر صلی الله علیه و سلم فرمود:[ لَیَنْتَهِیَنَّ أَقْوَامٌ یَفْتَخِرُونَ بِآبَائِهِمْ الَّذِینَ مَاتُوا، إِنَّمَا هُمْ فَحْمُ مِنْ فَحْمِ جَهَنَّمَ، أَوْ لَیَکُونُنَّ أَهْوَنَ عَلَی اللَّهِ مِنَ الْجُعَلِ الَّذِی یُدَهْدِهُ الْخِرَاءَ بِأَنْفِهِ، إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَذْهَبَ عَنْکُمْ عُبِّیَّةَ الْجَاهِلِیَّةِ وَفَخْرَهَا بِالْآبَاءِ، إِنَّمَا هُوَ مُؤْمِنٌ تَقِیٌّ أَوْ فَاجِرٌ شَقِیٌّ، النَّاسُ کُلُّهُمْ بَنُو آدَمَ، وَآدَمُ مِنْ تُرَابٍ]

 [اقوامی که به پدران و نیاکان مردهء خود افتخار می کنند، باید از این کار باز بیایند، نیاکان آن ها زغال هایی از زغال های دوزخ هستتند، و یا این که چنین فردی ( که به پدر مردهء خود افتخار می کند) نزد خداوند از سوسکی که با بینی اش کثافت و مدفوع را پیش می برد بی ارزشتر خواهد بود، خداوند، جاهلیت و افتخار به پدران را از شما دور کرده است. و فقط فرد یا مؤمن پرهیزگار است یا فاسق بد بخت، مردم همه فرزندان آدم هستند و آدم از خاک آفریده شده است] ابوداود 5116 و ترمذی 3955.

ترمذی از سمره رضی الله عنه روایت می کند که گفت: پیامبر صلی الله علیه و سلم فرمود: [الْحَسَبُ الْمَالُ، وَالْکَرَمُ التَّقْوَی] [شرافت، مال است و برتری و کرامت، پرهیزگاری است] ترمذی 3271 .  

 از واثلة رضی الله عنه روایت است که گفت: گفتم ای رسول خدا عصبیت چیست؟ گفت:[ أَنْ تُعِینَ قَوْمَکَ عَلَی الظُّلْمِ] [این است که قومت را بر ظلم و ستم یاری کنی] ابوداود 5119 و البانی آنرا ضعیف می داند.

همچنین می فرماید:[ لَیْسَ مِنَّا مَنْ دَعَا إِلَی عَصَبِیَّةٍ، وَلَیْسَ مِنَّا مَنْ قَاتَلَ عَلَی عَصَبِیَّةٍ، وَلَیْسَ مِنَّا مَنْ مَاتَ عَلَی عَصَبِیَّةٍ] « هر کس به تعصب قومی دعوت دهد از ما نیست و هر کس بر طایفه گرایی و قومیت بجنگد از ما نیست و هر کس بر طایفه گرایی بمیرد از ما نیست » ابن مفلح در الاداب شرعی 1/81  آن را حسن قرار داده و آلبانی آن را ضعیف دانسته است.

امام احمد از عقبه ابن عامر رضی الله عنه و او از پیامبر صلی الله علیه و سلم روایت می کند که فرمود:[ لَیْسَ لِأَحَدٍ عَلَی أَحَدٍ فَضْلٌ إِلَّا بِالدِّینِ وَ تَقْوَی] « هیچ کسی بر کسی دیگر فضیلت ندارد مگر با دین و تقوا » احمد 4/158 و طبرانی الکبیر 17/295 (814 ) و البانی آنرا صحیح می داند.

  

تردیدی نیست که اگر فرزندان و نوادگان اخلاق و رفتار پدران و اجدادشان را  نداشته باشند، تنها افتخار کردن بر نیاکان برای آنها کاری نمی کنند؛‌ چنان که شاعر می گوید:

إِذَا افْتَخَرْتَ بِأَقْوَامٍ لَهُمْ سَلَفٌ                   قُلْنَا صَدَقْتَ وَ لَکِنْ بِئْسَ مَا وَلَدُوا

{ شعر منسوب است به ابن رومی با این عبارت :

لئن فخرتَ بآباءِ‌ ذَوِی حَسَبٍ                                  لقد صدقتَ و لکن بئس ما وَلَدُوا

}

هر گاه به اقوامی افتخار کنی که شاهکاری کرده اند، می گوییم راست گفتی ولی آن ها بد فرزندانی داشته اند.

 از جعفر صادق بن محمد باقر بن علی زین العابدین نقل شده که او باری از ترس خداوند چنان گریه کرد که بیهوش شد،‌ یکی از شاگردانش به او گفت: شما از فرزندان پیامبر صلی الله علیه و سلم هستی؛ او گفت خداوند هر پرهیزگاری را بالا می برد حتی اگر برده ای حبشی باشد، و هر گناهکاری را خوار می کند حتی اگر شریف و قریشی باشد؛ چنان که شاعر می گوید:

لقد رَفَعَ الإسلامُ سَلْمانَ فَارِسٍ                وَ قَدْ وَضَعَ الشِّرْکُ الشَّقِیَّ أَبَا لَهَبْ

{ شعر به امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب رضی الله عنه منسوب است. و نیز به صاحب بن عباد منسوب می باشد و به جای واژهء (الشقی) (الشریف) است.}

اسلام مقام سلمان فارسی را بالا برد و شرک ابو لهبِ بدبخت را حقیر و پائین قرار داد .

 

سخن و املای شیخ ابن جبرین 23/1/1427 هه

 

IslamPP.Com