آیا مذاهب اهل سنت برای دست بسته نماز خواندن با هم اختلاف دارند؟
 

آیا مذاهب اهل سنت برای دست بسته نماز خواندن با هم اختلاف دارند؟

الحمدلله،

اهل سنت و جماعت،اصول  و فروع دین را از قرآن و سنت پیامبر صلی الله علیه وسلم اخذ می کند.و قول و گفته ی احدی بجز قول الله و رسولش معتبر نیست و حکم شریعت را ندارد.حال آن اقوال از یک صحابی باشد یا امامان اربع همانند ابوحنیفه و مالک و شافعی و احمد رحمهم الله و یا عالم دیگری غیر از آنها باشد.بنابراین ابتدا ملاک و معیار احکام شرعی مهم هستند و آن کتاب الله و سنت رسول الله صلی الله علیه وسلم هستند.

بعد از آن هرکسی که ادعایی یا فتوایی داشته باشد،آن ادعا و فتوا قبول نیست تا زمانیکه برای فتوای خود از کتاب و سنت دلیل داشته باشد.بنابراین اقوال فقها حجت نیستند حال ابن حزم باشد یا ابن تیمیه یا ابوحنیفه و یا غیر آنها.

بعد از این مقدمه، نگاهی می اندازیم به روش نماز پیامبر صلی الله علیه وسلم و ببینیم که ایشان چگونه نماز خوانده اند.زیرا بر مسلمانان واجب است که بر طبق روش و ارشاد پیامبر صلی الله علیه وسلم نماز بخوانند(نه اینکه فلان کتاب چنین نوشته یا فلان عالم می گوید چنین باشد)

حدیث صحیح پیامبر صلی الله علیه وسلم چنین است:

(صلوا کما رأیتمونی أصلی)صحیح بخاری

 یعنی:«نماز بخوانید همانطور که مرا دیدید نماز می‌خوانم».

بنابراین ملاک و سخن آخر در مورد دست بسته نماز خواندن و باقی امورات دیگر نیز،روش نماز پیامبر صلی الله علیه وسلم است و اقوال فرق مذهبی را رها نماییم زیرا هیچکدام حجت نیستند.

 

پیامبر صلی الله علیه وسلم در  نماز دست  راست  را  روی  دست  چپشان  می نهادند.   در  این  باره  بیست  حدیث  از  طریق  هیجده  نفر  صحابی  و  تابعی  از  پیامبر صلی الله علیه و سلم  روایت شده  است .

از  سهل ابن اسعد  روایت  شده ‌که ‌گفته  است‌:  “‌ ‌به  مردم  دستور داده  می‌شد که  در  نماز دست  راست  را  روی  دست  چپ  بگذارند‌“‌.  و  ابوحازم  می‌گوید:  ‌“ ‌او  این  عمل  را  به  پیامبر صلی الله علیه و سلم  نسبت  می‌داد‌“‌.  بخاری  و  احمد  و  مالک  در  موطا  آن  را  روایت ‌کرده‌اند. 

 حافظ  ابن  حجر  می‌گوید:  حکمت ‌“‌رفع‌“  حدیث  در آن  است ‌که  دستور  دهنده  بدین  عمل  پیامبر صلی الله علیه و سلم  بوده  باشد. {پس حکمت دست بستن بر خلاف رای بعضی ،قبل از هر چیزی دستور پیامبر خدا است و مهم نیز دستور رسول خداست نه آنطور که  گمان می شود بخاطر خون سر انگشتان!! یا خضوع است.}

 و از  پیامبر صلی الله علیه و سلم  روایت  شده  است‌که  می‌فرمود: ’‌’ (إنا معشر الانبیاء أمرنا بتعجیل فطرنا وتأخیر سحورنا، ووضع أیماننا علی شمائلنا فی الصلاة)  [‌به  ما  پیامبران  امر  شده ‌که  ذر  افطار  تعجیل ‌کنیم  و  سحری  خود  را  به  تاخیر  بیندازیم  و  در  نماز  دست  راست  را  روی  دست  چپ  بگذاریم‌]"‌.

 و از  جابر  روایت  شده  است  که گفته‌: ‌“‌ پیامبر صلی الله علیه و سلم  از کنار  مردی  می‌گذشت ‌که  نماز می‌خواند  و  دست  چپ  خود  را  بر روی  دست  راست‌ گذاشته  بود،  پیامبر صلی الله علیه و سلم  دست  راست  او  را  بیرون ‌کشید  و  آن  را  روی  دست  چپش‌ گذاشت‌“‌.  احمد  و  دیگران  آن  را  روایت  کرده‌اند.  و  نووی ‌گفته است‌:  اسناد  آن  ‌“‌صحیح‌‌“  است‌.

ابن  عبدالبر گوید:  در  این  باره  از  پیامبر صلی الله علیه و سلم  خلاف  آن  روایت  نشده  است  و این  عمل‌ گفته  جمهور  اصحاب  و  تابعین  است‌.  و  مالک  نیز  آن  را  در  موطا  ذکر  نموده است  و گفته‌:  مالک  تا  اینکه  به  لقاء  الله  پیوست‌،  همواره  در  نماز  با  دست  راست‌، دست  چـپ  را  می‌گرفت".{بنابراین خود امام مالک رحمه الله نیز از دستور پیامبر صلی الله علیه وسلم پیروی می کردند}

 

محل  نهاد‌ن  دستها  د‌ر  نماز:

کمال ابن  الهمام ‌گفته  است‌:  حدیث  صحیحی  به  ثبوت  نرسیده  است‌ که  بموجب  آن  دستها  را  پایین  سینه  یا  زیر ناف  نهاد.  به  نزد  حنفی‌ها  معهود  آنست‌ که  آنها  را  زیر  ناف  نهاد  و  به  نزد  شافعی‌ها  زیر  سینه‌.  احمد  دو قول  دارد  و  به  هر  دو  مذهب  رای  داده  است‌.  حقیقت  آنست‌ که  هر  دو  مساوی  هستند.

  ترمذی ‌گفته  است‌:‌“ ‌رای  اهل علم  از  اصحاب  و  تابعین  و  بعد  از  آنها،  آنست  که  در  نماز  دست  راست  را،  روی  دست  چپ‌ گذاشت‌.  بعضی ‌گویند  روی  ناف‌،  و  بعضی ‌گویند  ز‌بر ناف  و  هر دوی  آنها وقوع  یافته  است‌‌“‌.  ولیکن  روایاتی  نقل  شده  است ‌که  بموجب  آنها،  پیامبر صلی الله علیه و سلم  هر دو  دست  خود  را  روی  سینه  می‌نهاد.  از  هلب  طائی  روایت  شده ‌که ‌گفته است‌:  “‌من پیامبر صلی الله علیه و سلم  را  دیده‌ام ‌که  دست  راست  را  بالای  مفصل  دست  چپ  می‌نهاد  بر  سینه‌اش‌“‌.  احمد  آن  را  روایت  کرده  است  و  ترمذی  آن  را  “‌حسن‌“  دانسته  است‌. 

 از وائل  بن  حجر  روایت  شده ‌که ‌گفته  است‌:“‌با  پیامبر صلی الله علیه و سلم  نماز  می‌خواندم‌که  او  دست  راست  خود  را  روی  دست  چپ  و  بر سینه‌اش  نهاده  بود“‌.  ابن  خزیمه  آن  را  روایت کرده  و  صحیح  دانسته  است‌.  و  ابوداود  و  نسائی  آن  را  بدین  گونه  روایت  کرده‌اند:“‌سپس  دست  راست  را  بر  پشت‌ کف  دست  چپ  و  مچ و بازوی  آن  نهاد“‌.

پس دلیل اختلاف در محل بستن دستها،چیزی جز اشاره نکردن احادیث در مورد دست بستن، به محل آن نیست.نه اینکه اصلا احادیثی در مورد دست بستن موجود نباشد.و آنچه  که مهم است،بستن دست در نماز است .

خوب،این دستور پیامبر صلی الله علیه وسلم در مورد دست بستن نماز بود و حال بستگی به مسلمانان دارد که آیا از روش نماز پیامبر صلی الله علیه وسلم پیروی نمایند یا اینکه از اقوال یا کتابها پیروی کنند.

 

اما در مورد دعای بین دوسجده؛

در این مورد هم به روش نماز پیامبرمان محمد صلی الله علیه وسلم می نگریم و فرق نمی کند که ما جزو کدام مذهب فقهی هستیم زیرا همه امامان مذاهب از ابوحنیفه و مالک و شافعی و احمد تابع کتاب و سنت بوده اند و هرگز به دیگران نگفته اند که از ما تقلید کنید زیرا تقلید حرام است.و لذا برای یک حنفی ایرادی ندارد که برخلاف مذهب خود رفتار نماید زیرا در قیامت از او نمی پرسند که چرا مذهب خودت را ترک کردی و به مذهب دیگری اعتماد کردی،مهم اینست که آیا به دستور و روش پیامبرت چسپیدی یا به مذهب یا اقوال شاذ علما

یکی  از  این  دو  دعا که  در  زیر  می‌آید،  مستحب  است  در  بین  سجدتین  خوانده  شود  و  می‌توان  هر دو  را  تکرار کرد.  بروایت‌:  نسائی  و  ابن  ماجه‌ از  حذیفه  آمده  است  که‌:  پیامبر صلی الله علیه و سلم  در بین  سجدتین  می‌گفت‌:" رب اغفر لی ، رب اغفر لی "  و  بروایت  ابوداود  از  ابن  عباس‌:  پیامبر صلی الله علیه و سلم در  بین  سجدتین  می‌فرمود:" اللهم اغفر لی وارحمنی وعافنی واهدنی وارزقنی [خداوندا  مرا  بیامرز  و  به  من  رحم ‌کن  و  به  من  سلامتی  ده‌،  و  مرا  هدایت ‌کن‌،  و  مرا  روزی  ده‌]‌"‌.  در  روایت  ترمذی  بجای “‌و  عافنی‌“  ، ‌“واجبرنی “  آمده  است‌.

در پایان به تمامی مسلمانان توصیه می کنیم که از بازدید سایتهای اهل بدعت و مناظره با آنها پرهیز نمایید زیرا علمای اسلام مسلمانان را به نهی از همنشینی با اهل بدعت سفارش نموده اند.

 

والله اعلم

وصلی الله وسلم علی محمد و علی آله و اتباعه الی یوم الدین

سایت جامع فتاوای اهل سنت و جماعت

IslamPP.Com