حکم سلام نکردن به انسان مغرور
 

حکم سلام نکردن به انسان مغرور

الحمدلله،

سلام کردن مستحب است، ولی جواب دادن آن واجب، و اگر بر جمعی سلام کرده شود، اگر همه آنها جواب دادند که بهتر است، ولی اگر یکی از آنها هم جواب دهد کافی است و از بقیه ساقط می‌شود.( نگاه کنید به نووی شرح صحیح مسلم (2160)

سنت است کسی که ابتدا وارد جمعی می شود یا ملاقات کننده است سلام کند و کسیکه سوار بر مرکب است بر پیاده سلام کند، و کسیکه راه می‌رود بر نشسته سلام کند، و جمع کم بر جمع زیاد سلام کنند، و شخص کم‌سن و سال بر بزرگان سلام کند، و اگر دو نفر که هر دو سوار بر مرکب باشند، ویا هر دو در حال حرکت باشند به هم رسیدند سنت است آن کسیکه کم‌سن و سالمتر است سلام کند، واگر مسن سلام کرد مأجور خواهد بود؛ بدلیل قول پیامبر صلی الله علیه وسلم  که ابوهریره رضی الله عنه روایت کرده است: «یُسَلِّمُ الرَّاکِبُ عَلَی الْمَاشِیْ، وَالْمَاشِیْ عَلَی القَاعِدِ، والقَلِیْلُ عَلَی الکَثِیْرِ» متفق علیه. وفی روایة البخاری: «والصَّغِیْرُ عَلَی الْکَبِیْرِ». از ابوهریره ـ رضی الله عنه ـ روایت شده است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: «سوار بر پیاده و پیاده بر نشسته و گروه کم‌تر بر گروه بیشتر، سلام دهند». ‏متفق علیه است؛ [بخاری (6231)، مسلم (2160)].‏

و در روایتی دیگر که بخاری آورده است می‌فرماید: «یسلم الصغیر علی الکبیر، والمار علی القاعد، والقلیل علی الکثیر». یعنی: کوچک بر بزرگ، پیاده بر نشسته، و جمع کم بر جمع زیاد سلام کنند. بخاری (6231) این حدیث را روایت کرده است.

حال بنا به این احادیث؛ جدای از اینکه شخصیت طرف مقابل چگونه باشد (مغرور باشد یا متواضع) مادامیکه مسلمان است، پس بر طبق سنت نبوی عمل می کنیم؛ یعنی اگر ما سواره بودیم ابتدا بر او سلام می کنیم و اگر او سواره بود و ما پیاده، و او سلام نکرد؛ ما سلام می کنیم تا ثواب شروع سلام به ما برسد، و همینطور در بقیه حالتها..

از ابو امامه صدی بن عجلان باهلی رضی الله عنه روایت شده که گفت:

وعن أبی أُمامة صُدیِّ بن عجلان الباهِلِی رضی الله عنه قال: قال رسول الله صَلّی اللهُ عَلَیْهِ وسَلَّم:«إنَّ أوْلیَ النِّاس بالله مَنْ بَدأهم بالسَّلاَم )). رواه أبو داود بإسنادٍ جید، ورواه الترمذی عن أبی أُمامةَ رضی الله عنهُ قِیلَ یارسولَ الله، الرَّجُلانِ یَلْتَقیان أیُّهُمَا یَبْدأُ بالسَّلام، قال أوْلاهُمَا بالله تعالی ، قال الترمذی: حدیث حسن.

رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: مقدم ترین مردم نزد خداوند کسیست که اول به آنها سلام کند. و در روایت ترمذی از ابو امامه رضی الله عنه آمده که گفته شد: یا رسول الله صلی الله علیه وسلم  دو مرد با هم روبرو می شوند، کدامیک به سلام آغاز کند؟ فرمود: برتر شان نزد خداوند تعالی.

مهم این است که شخص مسلمان در رسیدن به ثواب آغاز سلام بر دیگران سبقت بگیرد و اگر در برابر شخص مغرور سکوت کنیم یا عمدا سلام خود را به تاخییر بیاندازیم؛ هم ممکن است خود دچار غرور شویم و هم در حق خود جفا کرده ایم که ثواب آغاز سلام را از دست دادیم.

 

اما در مورد سلام کردن بر کفار؛ مسلمان وقتی کافر را می‏بیند، ابتدا به سلام نکند و اگر چنانچه کافر، مسلمان را سلام گوید، مسلمان فقط با کلمه «وعلیکم» آن را پاسخ دهد، چون در حدیث آمده است رسول اکرم صلی الله علیه وسلم فرمود: «لا تبدؤوا الیهود والنصاری بالسلام، فإذا لقیتم أحدهم فی الطریق فاضطروه إلی أضیقه». یعنی: در سلام کردن به یهودیها و مسیحیها جلو نیافتید، و اگر در راه به یکی از آنها رسیدید او را به تنگنا بیاندازید تا او سلام کند. مسلم (2167) این روایت را نقل کرده است.

و اگر ناچار بودید که سلام کنید، غیر از سلام مشهور و معروف را بگوئید: مانند خسته نباشید و ... و اگر او سلام کرد، در جواب بگوئید: «وعلیکم». و بعد از آن اشکالی ندارد که از وضع و حال او و خانواده‌اش پرس‌وجو کنید. همانگونه که شیخ‌الاسلام ابن تیمیه نیز این را جایز دانسته است.

جایز است بر جمعی که شامل مسلمان و مشرکین هستند سلام کرد، منتها باید نیت سلام کننده، مسلمانان باشد. الآداب الشرعیه (1/390، الاذکار للنووی / 367).

 

والله اعلم

وصلی الله وسلم علی محمد وعلی آله وأصحابه والتابعین لهم بإحسان إلی یوم الدین

سایت جامع فتاوای اهل سنت و جماعت

IslamPP.Com