حکم بی احترامی به والدین به دلیل تبعیض قائل شدن آنها نسبت به فرزندان
 

حکم بی احترامی به والدین به دلیل تبعیض قائل شدن آنها نسبت به فرزندان

الحمدلله،

والدین حق بزرگی برگردن اولاد خویش دارند و هرکس که والدینش از او راضی نباشد؛ قطعا خدا نیز از او خشنود نخواهد شد.

نیکی کردن به پدر ومادر جهاد بزرگی است و پیامبرصَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  نیکی به مادر را از جهاد مقدّم شمرده است.

چنان که در حدیث صحیح از پیامبرصَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  روایت است که به ایشان گفته شد: ای رسول الله! صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  کدام کار بهتر است؟ فرمود: « إِیمَانٌ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ » ایمان آوردن به الله تعالی و پیامبرش گفتند: بعد از آن؟ فرمود: «بِرُّ الْوَالِدَیْنِ» نیکی کردن به پدر ومادر گفتند: پس از آن کدام کار بهتر است؟ فرمود: «الْجِهَادُ فِی سَبِیلِ اللَّهِ» جهاد در راه الله (بخاری 527 و مسلم 85 با اندکی تفاوت)

 بنابراین پیامبرصَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  نیکی به پدر و مادر را بر جهاد مقدّم قرار داد.

 مردی نزد ایشان صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  آمد و اجازه خواست و گفت: دوست دارم همراه شما جهاد کنم، پیامبر صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  به او گفت: «أَحَیٌّ وَالِدَاکَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَفِیهِمَا فَجَاهِدْ» آیا پدر و مادرت زنده هستند؟ گفت: بله، پیامبر فرمود: در راه خدمت به آن دو جهاد کن (بخاری 3004 و مسلم 2549)

 در روایتی دیگر آمده است که فرمود: «ارْجِعْ إِلَیْهِمَا فَاسْتَأْذِنْهُمَا فَإِنْ أَذِنَا لَکَ فَجَاهِدْ وَإِلَّا فَبِرَّهُمَا» « نزد آنها برگرد و از آنها اجازه بگیر، و اگر به تو اجازه دادند به جهاد برو و گرنه به آن دو نیکی کن» ابوداود2530

آگاهی از حقوق والدین و وجوب اطاعت از آنان و نیکی و احسان نسبت به آنان از جمله واجبات و ایمان هر مسلمان است، نه بخاطر اینکه والدین سبب وجود فرزندان هستند و نه بخاطر اینکه والدین در گذشته برای فرزندانشان نیکی و احسان کردند و به خاطر فرزندان زحمات را متحمل شده‏اند و اکنون برای جبران آنهمه احسان و نیکی‏ها بر فرزندان لازم است که معامله به مثل کنند، بلکه بدلیل اینکه خداوند اطاعت آنان را واجب گردانیده است و هرگونه نیکی و احسان را بر فرزندان فرض قرار داده و احسان نسبت به والدین را در کنار عبادت و توحید خود ذکر کرده است. خداوند در قرآن می‏فرماید:

« وَقَضَی رَبُّکَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِیَّاهُ وَبِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَانًا إِمَّا یَبْلُغَنَّ عِنْدَکَ الْکِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ کِلَاهُمَا فَلَا تَقُلْ لَهُمَا أُفٍّ وَلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَهُمَا قَوْلًا کَرِیمًا (23) وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُلْ رَبِّ ارْحَمْهُمَا کَمَا رَبَّیَانِی صَغِیرًا » (اسراء: 23- 24).

«پروردگار تو فیصله کرده است که شما سوای او را عبادت‏ نکنید و اینکه در حق والدین احسان و نیکی کنید، هرگاه یکی از والدین یا هر دو به سن پیری رسیدند، هیچگونه سخن ناصواب و تهدید آمیز برای آنان نگوئید بلکه بسیار با ادب برای آنان سخن بگوئید، همواره در حق آنان مطیع و مهربان باشید و بگوئید: پروردگارا! آنطور که آنان در کودکی مرا تربیت کرده‏اند تو نیز آنان را مورد مرحمت قرار بده».

پس اگر گفتن حتی یک "اف" به والدین جایزنباشد، پس چگونه داد زدن بر سر آنها جایز است؟

« وَوَصَّیْنَا الْإِنْسَانَ بِوَالِدَیْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ وَهْنًا عَلَی وَهْنٍ وَفِصَالُهُ فِی عَامَیْنِ أَنِ اشْکُرْ لِی وَلِوَالِدَیْکَ إِلَیَّ الْمَصِیرُ» (لقمان: 14).

 «انسان را درباره (رعایت حقوق) پدر و مادرش توصیه کرده‏ایم، مادر در انبوه ناتوانی‏ها او را حمل کرده است، در شکم گرفته است و به مدت دو سال او را از پستان خود شیر می‏دهد، (به تو امر می‏شود) که از من و از پدر و مادر تشکر وسپاسگزاری کن».

در حدیثی از پیامبر صلی الله علیه وسلم  آمده است: آیا درباره بزرگترین گناهان برای تان سخن نگویم؟ یاران عرض کردند، چرا فرمود: شریک گرفتن برای خداوند، نافرمانی از والدین و شهادت دروغین، از جمله گناهان بزرگ هستند و براین مطلب که گواهی دروغین از جمله گناهان بزرگ است، بسیار تاکید فرمود.

 حضرت ابوبکر رضی الله عنه  می‏گوید: آن حضرت بقدری گناهان بزرگ را بهم جلوه می‏داد و درباره اجتناب از آنان تاکید می‏فرمود که ما آرزو می‏کردیم که کاش رسول اللّه صلی الله علیه وسلم سکوت می کرد و دیگر در این خصوص سخن نمی‏گفت. در حدیثی دیگر آمده است: «هیچ فرزندی نمی‏تواند خدمات پدرش را جبران کند، مگر اینکه پدرش غلام کسی باشد و او پدرش را در برابر بذل مال خرید کرده آزادش کند». (متفق علیه).

بدون شک عملی که شما انجام داده اید اوج بی حرمتی نسبت به والدین است و شما نمی بایست به خود چنین اجازه ای می دادید و سر پدر خود داد می زدید و مرتکب گناه شده اید و باید توبه و استغفار کرده و از پدرتان حلالیت بخواهید ان شاءالله پدرتان شما را خواهد بخشید و دیگر مواظب باشید که نسبت والدین خود بی احترامی صورت نگیرد هرچند که آنها در حق شما کوتاهی کنند یا دوستتان نداشته باشند باز شما برای عمل خود جوازی نداشتید. همین که از عمل خود پشیمان هستید و به فکر معذرت خواهی کردن هستید خود نشانه ی مثبتی در درون شما است و نا امید نباشید شاید استغفار شما موجب شود پدرتان نیز گذشت کنند.

 

والله اعلم

وصلی الله وسلم علی محمد وعلی آله وأصحابه والتابعین لهم بإحسان إلی یوم الدین

سایت جامع فتاوای اهل سنت و جماعت

IslamPP.Com