آیا اگر سرپرست خانواده در راه کسب نفقه بمیرد، شهید است؟
 

آیا اگر سرپرست خانواده در راه کسب نفقه بمیرد، شهید است؟

الحمدلله،

بدون شک تلاش پدران برای کسب نفقه حلال برای تامین مایحتاج اهل و عیالشان و بی نیاز ساختن آنها از گدایی کردن، اجر فراوانی دارد، چنانکه امام بخاری از سعد بن ابی وقاص رضی الله عنه روایت کرده که رسول خدا صلی الله علیه وسلم فرمودند : «إِنَّکَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً تَبْتَغِی بِهَا وَجْهَ اللَّهِ إِلَّا أُجِرْتَ عَلَیْهَا ، حَتَّی مَا تَجْعَلُ فِی فَمِ امْرَأَتِکَ» بخاری (1295)، مسلم (1628).

یعنی : «هرچه تو به خاطر خوشنودی الله برای زیردستان خود، انفاق کنی، اجر خواهی برد، حتی لقمه‏ نانی را که در دهن همسرت قرار میدهی».

و از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که گفت : رسول خدا صلی الله علیه وسلم فرمود: «دِینَارٌ أَنْفَقْتَهُ فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَدِینَارٌ أَنْفَقْتَهُ فِی رَقَبَةٍ وَدِینَارٌ تَصَدَّقْتَ بِهِ عَلَی مِسْکِینٍ وَدِینَارٌ أَنْفَقْتَهُ عَلَی أَهْلِکَ أَعْظَمُهَا أَجْرًا الَّذِی أَنْفَقْتَهُ عَلَی أَهْلِکَ» مسلم (995).

یعنی : «دیناری که در راه خدا انفاق کنی، دیناری که به فقیری صدقه دهی، دیناری که در راه آزاد کردن بنده‌ای ببخشی و دیناری که نفقه‌ی زن و فرزندت کنی، بزرگ‌ترین آنها از حیث پاداش، آن است که برای خانواده‌ات خرج کرده‌ای».

و از ابو عبدالرحمن ثوبان بن بجدد خادم پیامبر صلی الله علیه وسلم روایت شده است که ایشان فرمودند: «أَفْضَلُ دِینَارٍ یُنْفِقُهُ الرَّجُلُ دِینَارٌ یُنْفِقُهُ عَلَی عِیالِهِ، وَدِینَارٌ یُنْفِقُهُ عَلَی دابَّتِهِ فی سبیلِ اللَّه، ودِینَارٌ یُنْفِقُهُ علَی أَصْحابه فی سبِیلِ اللَّهِ» مسلم (994).

یعنی : «بهترین مالی که مرد خرج می‌کند، مالی است که خرج خانواده‌اش می‌نماید و مالی است که در راه خدا برای مرکبش خرج و مالی است که برای یارانش در راه خدا صرف می‌کند».

و از ابومسعود بدری روایت شده است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: «إِذَا أَنْفَقَ الرَّجُلُ علی أَهْلِهِ نفقَةً یحتَسبُها فَهِی لَهُ صدقَةٌ» بخاری (55)، مسلم (1002).

یعنی : «هر گاه مرد، در رضای خدا و به امید پاداش او، برای زن و فرزندش خرج کند، این عمل برای او صدقه خواهد بود».

پس بدانید که پدر شما در وقت انجام عمل صالح فوت کرده، و مردن در حال انجام عمل صالح از نشانه های حسن خاتمه شدن دارد، و لذا امید داریم سببی برای حسن خاتمه شدن او باشد.

با این وجود لازمه آن نیست که ایشان در جهاد – با آن معنای خاصی که دارد – باشد، چرا که جهاد یعنی قتال و جنگ با کفار در راه خداوند. البته معنای عام جهاد فراتر از آنست؛ و شامل هر نوع طاعتی می شود، لذا از این نظر – یعنی از وجه عمومییت لفظ جهاد – ایرادی ندارد گفته شود که مثلا فلانی در جهاد مرده است، ولی باز این بدان معنا نیست که او شهید باشد، چرا که قرار نیست هرکسی که در وقت انجام عمل صالح فوت کند، شهید هم باشد.

 

والله اعلم

وصلی الله علی نبینا محمد وعلی اله وصحبه وسلم

سایت جامع فتاوای اهل سنت و جماعت

 

IslamPP.Com