آیا تاخیر در پرداخت حقوق کارگران یا کارمندان جایز است؟
 

آیا تاخیر در پرداخت حقوق کارگران یا کارمندان جایز است؟

الحمدلله،

تاخیر در پرداخت حقوق کارمندان و کارگران از زمان استحقاق آن – یعنی انتهای کار یا پایان مدت مورد توافق – جایز نیست، لذا هرگاه توافق شده باشد که حقوق بصورت ماهیانه پرداخت شود، لازمست در آخر هر ماه حقوق کارگر یا کارمند پرداخت شود، و تاخیر از آن بدن عذر ظلم محسوب می شود. الله متعال می فرماید : « فَإِنْ أَرْضَعْنَ لَکُمْ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ » (طلاق 6).

یعنی : « پس‌ اگر برای‌ (فرزندان شما) شما شیر دادند‌ اجرتشان‌ را بپردازید».

در اینجا امر شده که بلافاصله بعد از پایان عمل شیردهی اجرت آنها داده شود.

همچنین از عبدالله بن عمر رضی الله عنهما روایت است که رسول خدا صلی الله علیه وسلم فرمودند  « أَعْطُوا الأَجِیرَ أَجْرَهُ قَبْلَ أَنْ یَجِفَّ عَرَقُهُ» ابن ماجه (2443) و صححه الألبانی فی صحیح ابن ماجه .

یعنی : « دستمزد کار گر را پیش از آنکه عرقش خشک شود، بدهید ».

منظور اینست که بعد از پایان کارش اجرت وی را بپردازید، و همینطور اگر مدت زمان مورد توافق به انتهاء رسد (مثلا پایان هر ماه در حق کارمندان) بایستی حقوق آنها پرداخت شود.

امام مناوی در "فیض القدیر" می گوید : «تاخیر کردن (در پرداخت حقوق) کارگر و امروز فردا کردن وی درحالیکه توانایی پرداخت را داشته باشد، حرام است، و امر به پرداخت دستمزد قبل از خشک شدن عرق کنایه از وجوب شتاب در پرداخت دستمزد در صورت مطالبه بعد از پایان کار است هرچند عرق نکرده باشد»

تاخیر شرکت در پرداخت حقوق کارگران یا کارمندان ظلم در حق آنهاست، و پیامبر صلی الله علیه وسلم می فرماید : « مَطْلُ الْغَنِیِّ ظُلْمٌ » بخاری (2400) ومسلم (1564) .

یعنی : « تاخیر کردن شخص ثروتمند در پرداخت بدهکاریش ظلم است»

و فرمود : « لَیُّ الْوَاجدِ یُحِلُّ عِرْضَهُ وَعُقُوبَتَهُ » أبوداود (3628) ونسائی (4689).

یعنی : « با درنگ نمودن و خوداری فردی که می تواند قرضش را بدهد، آبرو و مجازاتش روا می گردد».

و منظور از روا شدن آبرو؛ یعنی شخص مستحق می تواند بگوید : فلانی در پرداخت حقم درنگ نمود و به من ظلم کرد. و منظور از مجازات : یعنی حبس او به دلیل خدداری از ادای قرض است.

از علماء هیئت دائمی افتاء سوال شد : درباره صاحب کاری که حقوق کارگران خود را نمی دهد مگر در هنگام بازگشت آنها به وطن شان که هر سال یا هر دو سال یکبار باز می گردند، کارگران هم به دلیل کمی فرصت کاری و نیازشان به پول به این امر راضی اند.

پاسخ دادند : « واجب است که صاحب کار حقوق کارگران خود را آنگونه که در بین مردم عرف و رایج است یعنی در پایان هر ماه بپردازد، اما اگر توافق و رضایت بین طرفین حاصل شود مبنی بر اینکه کل حقوق بعد از یک یا دو سال پرداخت شود، ایرادی بر آن نیست، به دلیل فرموده پیامبر صلی الله علیه وسلم : «الْمُسْلِمُونَ عَلَی شُرُوطِهِمْ» أبو داود (3594). یعنی : «مسلمانان ملزم به رعایت شروط خود هستند»». "فتاوی اللجنة الدائمة" (14/390) .

منبع : سایت (الإسلام سؤال وجواب).

 

والله اعلم

وصلی الله علی نبینا محمد وعلی اله وصحبه وسلم

سایت جامع فتاوای اهل سنت و جماعت

IslamPP.Com