::ISLAMPP.COM::     دانلود کل سایت بصورت آفلاین! کلیک کنید     ::ISLAMPP.COM::     @ توجه توجه @ به سؤالات تکراری پاسخ داده نخواهد شد، پس لطفا قبل از ارسال سوال، در سایت جستجو کنید@

 اخبار جديد

صفحه أصلى

فتاواى متن

فتاواى صوتى

فتاواى تصويرى

گروهبندى فتاوى

كتابخانه فتاوى

جديدترين فتاوى

دانلود کتاب

اصول و تعبير خواب

فرستادن سؤال

جستجو در سايت

پيشنهادات و انتقادات

ارتباط با ما

درباره ما

آمار سايت

1173726 تعداد بازديد سايت

29705 تعداد كل فتاوى

9091 تعداد فتاواى متن

11381 تعداد فتاواى صوتى

9233 تعداد فتاواى تصويرى

68771435 تعداد كل فتاواى خوانده وشنيده شده

2773 تعداد كل فتاواى ارسال شده

مقاله هاي
<
  «لا اله الا الله»: معنی، فضایل و شروط آن
 

نويسنده:سايت جامع فتاوي اهل سنت و جماعت

تعداد بازديد 17822

فرستادن به دوست 

  چاپ كردن

تاريخ اضافه 2012-03-16

 

«لا اله الا الله»: معنی، فضایل و شرایط آن

دکتر عمر سلیمان اشقر

 

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله رب العالمین و الصلاة و السلام علی رسول الله و علی آله و اصحابه الی یوم الدین و اما بعد :

(لا اله الا الله) کلمه توحید است. این کلمه ایمان را در برگرفته و حاوی آن است، این کلمه عنوان و اساس اسلام است، معنی آن این است که: هیج معبودی نیست که شایسته عبادت باشد، جز ذات الله و کسانی که این کلمه را چنین تفسیر کرده اند که: هیچ موجودی بجز الله وجود ندارد، مرتکب خطا شده اند، زیرا معنی اله، معبود است نه موجود. بنابراین معنی این سخن چنین خواهد بود که: لا معبود موجود الالله، یعنی هیچ معبودی وجود ندارد بجز خداوند و این اشتباه است زیرا این معنی مستلزم این است که هر معبودی خواه حق باشد یا باطل "الله" است، در نتیجه آنچه را که مشرکان و سایر کفار عبادتش کرده اند مانند: آفتاب (شمس) و ماه (قمر) و ستاره ها (نجوم)، و...همه خدا بوده باشند و از این قول چنین بر می آید که جز الله هیچ کسی دیگری عبادت نشده است و این از هر باطلی باطل تر است.

بنابراین معنی صحیح و دقیق همان است که در ابتدا بیان نمودیم و آن اینکه هیچ معبودی نیست که لایق و شایسته عبادت باشد جز خدای تک وتنها.

نصوص زیادی دال بر فضیلت کلمه توحید و سود و منافع عظیم آن وارد شده اند وقبلاً هم  نصوصی را یاد آور شدیم دال بر اینکه هرکس بر مبنای اخلاص و از اعماق قلب "لا اله الا الله " را بگوید، وارد بهشت می شود و با اعتراف و اقراربه این کلمه است که انسان مال و جان خود را بیمه نموده و مسلمان می شود.

اما منظور از این کلمه فقط بر زبان آوردن آن نیست، بلکه تنها زمانی این کلمه سود و نفع خواهد داشت که هفت شرط زیر را داشته باشد.

1-علم به معنی آن

خداوند می فرماید: « فَاعْلَمْ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ» محمد: ١٩

(بدان که قطعاً هیچ معبودی جز الله وجود ندارد.)

و می فرماید: « إِلَّا مَن شَهِدَ بِالْحَقِّ وَهُمْ یَعْلَمُونَ» الزخرف: ٨٦

(مگر کسانی که آگاهانه بر حق شهادت و گواهی داده (و خدا را به یگانگی پرستیده) باشند.)

در روایات صحیح از حضرت عثمان بن عفان رضی الله عنه روایت شده است که می گوید: رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «من مات و هو یعلم انه لا اله الله دخل الجنته». مسلم:1/55 ،حدیث شماره26.

یعنی: (کسی که بمیرد در حالی که میداند که هیچ معبودی نیست که لایق وشایسته عبادت باشد بجز الله داخل بهشت می شود.)

2- یقین:

اقرار کننده به وجود الله، باید به مفهوم ومعنی آن یقین کامل و قطعی داشته باشد، زیرا ایمان تنها با یقین حاصل می شود و نباید هیچ گونه ظن و گمانی در آن وجود داشته باشد. چنانکه خداوند می فرماید: « إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِینَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ لَمْ یَرْتَابُوا» الحجرات: ١٥

(مؤمنان (واقعی) تنها کسانیند که به خدا و پیغمبرش ایمان آوردهاند، سپس هرگز شکّ و تردیدی به خود راه ندادهاند.)

خداوند در این آیه، عدم شک را شرط راستی و درستی ایمان مؤمنان قرار داده است و در روایات صحیح از ابوهریره روایت است و میگوید، رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «اشهد ان لا اله الا الله و انی رسول الله لایلقی الله بهما عبد غیر شاکِّ فیهما فیحجب عن الجنة). (هر بنده ای که با این کلمه خدا را ملاقات کند، یعنی با یقین به محتوای کلمه مذکور از دنیا برود، از بهشت دور نگاه داشته نمی شود.) مسلم: 1/57،حدیث شماره27.

در صحیح مسلم آمده است، رسول الله صلی الله علیه وسلم دوتا کفش خود را به ابوهریره داده او را مامور کرد تا چنین اعلام کند. «من لقیت من  وراء  هذا الحائط یشهد ان لا اله الا الله مستیقنا بها قلبه فبشرهبا لجنة» مسلم: 1/60.حدیث شماره 31.

(هرکسی را بیرون این باغ دیدی و او به یگانگی معبودگواهی دهد و قلیاً اطمنان داشته باشد، اورا به بهشتی بودن بشارت بده)

در این حدیث نیز یقین قلبی را شرط بهشتی بودن انسان قرار داده است که فقدان شرط مستلزم فقدان مشروط است.

3-پذیرفتن مقتضای این کلمه با قلب و زبان

قرآن برای ما روشن کرده است که خداوند منکرین این کلمه را از امت هایی که از عمل کردن به آن دوری کرده اند، عذاب داده است میفرماید: « إِنَّهُمْ کَانُوا إِذَا قِیلَ لَهُمْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ یَسْتَکْبِرُونَ * وَیَقُولُونَ أَئِنَّا لَتَارِکُوا آلِهَتِنَا لِشَاعِرٍ مَّجْنُونٍ»الصافات: ٣٥ - ٣٦

((چرا که) وقتی که بدانان گفته میشد: جز خدا معبودی نیست، بزرگی مینمودند (و خویشتن را بالاتر از آن میدیدند که یکتاپرستی را بپذیرند). میگفتند: آیا ما برای (سخن) چکامهسرای دیوانهای، معبودهای خویش را رها سازیم؟!)

خداوند، علت و سبب تعذیب آنها را استکبار و روی گردانیدن از"لا اله الا الله "و نیز تکذیب پیامبرش قرار داده است.

4- تبعیت و انقیاد از مدلول و مفهوم این کلمه

خداوند میفرماید: « وَأَنِیبُوا إِلَی رَبِّکُمْ وَأَسْلِمُوا لَهُ مِن قَبْلِ أَن یَأْتِیَکُمُ الْعَذَابُ ثُمَّ لَا تُنصَرُونَ»الزمر:٥٤ .

(و به سوی پروردگار خود برگردید (و با ترک سیّئات و انجام حسنات به سوی آفریدگارتان تغییر مسیر دهید) و تسلیم او شوید (و خاضعانه و خاشعانه از اوامرش فرمانبرداری کنید) پیش از این که عذاب (خانه برانداز و ریشهکن کننده دنیوی و سخت و دردناک و سرمدی اخروی) ناگهان به سوی شما تاخت آرد و دیگر کمک و یاری نشوید (و کسی نتواند شما را از عذاب خدا برهاند).)

« وَمَن یُسْلِمْ وَجْهَهُ إِلَی اللَّهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَقَدِ اسْتَمْسَکَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَی وَإِلَی اللَّهِ عَاقِبَةُ الْأُمُورِ» لقمان: ٢٢ .

(کسی که (دل به خدا دهد و) مطیعانه رو به خدا کند، در حالی که نیکوکار باشد، به دستاویز بسیار محکمی چنگ زده است. سرانجام همه کارها به خدا بازگشت داده میشود (و حسنات را پاداش، و سیّئات را پادافره میدهد).)

معنی (یسلم وجهه) اطاعت و فرمانبرداری همراه با نیکومنشی و نیکو کاری است که تنها موحد چنین است و (عروه الوثقی) را نیز به (لا اله الا الله)تفسیر نموده اند.

5- صداقت

یعنی اینکه کلمه توحید را با صدق دل بگوید، دل و زبانش با هم، هم آهنگ باشند، خداوند می فرماید:

« وَمِنَ النَّاسِ مَن یَقُولُ آمَنَّا بِاللّهِ وَبِالْیَوْمِ الآخِرِ وَمَا هُم بِمُؤْمِنِینَ*یُخَادِعُونَ اللّهَ وَالَّذِینَ آمَنُوا وَمَا یَخْدَعُونَ إِلاَّ أَنفُسَهُم وَمَا یَشْعُرُونَ» البقرة: ٨ - ٩

(در میان مردم دستهای هستند که میگویند:ما به خدا و روز رستاخیز باور داریم. در صورتی که باور ندارند و جزو مؤمنان بشمار نمیآیند. (اینان به نظرشان) خدا و کسانی را گول میزنند که ایمان آوردهاند، در صورتی که جز خود را نمیفریبند ولی نمیفهمند.)

یعنی اینها در سخنان خود دروغ میگویند، باطن شان با ظاهر شان همسانی ندارد.

در بخاری و مسلم از حضرت معاذ مروی است، رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود:

«ما من احد یشهد ان لا اله الا الله، و انّ محمداً رسول الله صدقاً من قلبه إلا حرمه الله علی النار»

(هرکس با صدق دل گواهی دهد که خداوند یکی است و محمد فرستاده اوست، خداوند آتش را بروی حرام میگرداند.) در این حدیث گفتن این کلمه از صدق دل را.شرط نجات از دوزخ قرار داده است. بخاری:1/226.حدیث شماره 128.

6-اخلاص

اخلاص عبارت است از پالایش و پاک کردن عمل از کلیه شوائب وآلودگیهای شرک، خداوند میفرماید: « أَلَا لِلَّهِ الدِّینُ الْخَالِصُ»  الزمر: ٣

( هان! تنها طاعت و عبادت خالصانه برای خدا است و بس.)

و می فرماید: « وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِیَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِینَ لَهُ الدِّینَ» البینة: ٥

(در حالی که جز این بدیشان دستور داده نشده است که مخلصانه و حقگرایانه خدای را بپرستند.)

و در صحیح از ابی هریره روایت شده که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود: «اسعد الناس بشفاعتی من قال لا اله الا الله خالصاً من قلبه و نفسه»

(بهرهمندترین کس از شفاعت من کسی است که خالصانه و از ته قلب می گوید لا اله الا الله). بخاری: 1/193.حدیث شماره.99.

باز در صحیح بخاری از عتبان بن مالک روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «ان الله قد حرم علی النار من قال لا اله الا الله یبتغی بذالک وجه الله عز وجل» بخاری: 1/519.حدیث شماره425.

(خداوند دوزخ را بر تمامی کسانی که لا اله الا الله را بخاطر خشنودی او می گویند، حرام کرده است.)

7- محبت

محبت نسبت به این کلمه و مقتضا و مدلول آن و دوستی و محبت نسبت به کسانی که معتقد و پای بند به شرایط این کلمه هستند و بغض و تنفر از مخالفان این کلمه. خداوند می فرماید:

« وَمِنَ النَّاسِ مَن یَتَّخِذُ مِن دُونِ اللّهِ أَندَاداً یُحِبُّونَهُمْ کَحُبِّ اللّهِ» البقرة: ١٦٥.

( برخی از مردم هستند که غیر از خدا، خدا گونههائی برمیگزینند و آنان را همچون خدا دوست میدارند و کسانی که ایمان آوردهاند خدا را سخت دوست میدارند (و بالاتر از هر چیز بدو عشق میورزند) علامت دوستی و محبت بنده با خداوند، مقدم داشتن و ترجیح دادن خواسته او است ولو اینکه مخالف با خواسته خود باشد و نیز نفرت و بغض داشتن ازآنچه که خداوند از آن نفرت دارد اگر چه خلاف میل وخواسته انسان باشد، دوستی با دوستان او و دشنمی با دشمنان اوست، پیروی از پیامبران او و پذیرفتن هدایت و رهنمودهای اوست.)

 

اشاره سلف به بعضی از شرایط مذکور

حسن بصری رحمه الله خطاب به فرزدق، شاعر معروف که در حال تدفین همسر خود بود فرمود: برای این روز چه چیزی راآماده کردهاید؟ گفت:گواهی به اینکه: لا اله الا الله از هفتاد سال پیش تا به امروز.حسن یصری فرمود: بهترین آمادگی و توشه است اما، لا اله الا الله ؛ شرایطی دارد. هان از ستم کردن و هتک حرمت نمودن زنان پاک دامن بپرهیز.

باز از حسن بصری سؤال شد: آیا درست است که بعضی از مردم می گویند کسی که بگوید: لااله الا الله داخل بهشت می شود؟ حسن بصری جواب داد: کسی که این کلمه را بگوید و حق آن را ادا کند و واجبات و شرایط آنرا بجا آورد داخل بهشت می شود.

وهب بن منبه در جواب کسی که از او پرسید:آیا کلید یهشت لا اله الا الله نیست؟ می گوید: بله این کلمه کلید بهشت است اما هر کلیدی دندانه هایی دارد که هرگاه کلیدی را آوردید که دندانه داشت قفل را باز میکند، اگر نه هرگز با کلید بی دندانه قفل باز نمی شود.

 

وصلی الله وسلم علی نبینا محمد وعلی آله وصحبه أجمعین.

وآخر دعوانا أن الحمدلله رب العالیمن.

منبع: کتاب "عقیده و ایمان"؛ دکتر عمر سلیمان اشقر.