::ISLAMPP.COM::     دانلود کل سایت بصورت آفلاین! کلیک کنید     ::ISLAMPP.COM::     @ توجه توجه @ به سؤالات تکراری پاسخ داده نخواهد شد، پس لطفا قبل از ارسال سوال، در سایت جستجو کنید@

 اخبار جديد

صفحه أصلى

فتاواى متن

فتاواى صوتى

فتاواى تصويرى

گروهبندى فتاوى

كتابخانه فتاوى

جديدترين فتاوى

دانلود کتاب

اصول و تعبير خواب

فرستادن سؤال

جستجو در سايت

پيشنهادات و انتقادات

ارتباط با ما

درباره ما

آمار سايت

1516359 تعداد بازديد سايت

29705 تعداد كل فتاوى

9091 تعداد فتاواى متن

11381 تعداد فتاواى صوتى

9233 تعداد فتاواى تصويرى

142722365 تعداد كل فتاواى خوانده وشنيده شده

2842 تعداد كل فتاواى ارسال شده

 

نمايش فتاوى

 

فتاوى -->> -->>  فتواى انتخاب شده

تقسیم بندی احکام تکلیفی به چه صورت است؟
شماره فتوى 4384

تعداد بازديد 5051

فرستادن به دوست 

 چاپ كردن

تاريخ اضافه 2010-04-06

 

سوال من این است که بعد از فرض احکام به چی قسم است یعنی فرض است بعداً واجب است بعداً سنت مؤکد است بعداً سنت است بعداً مستحب است بعداً …...  من می خواهم که به درجه بر من بیان کنید و همچنان سنت به چند قسم است مستحب به چند قسم است ؟


الحمدلله،

در تقسیم بندی احکام تکلیفی دو نوع تقسیم بندی وجود دارد که البته تفاوت زیادی با هم ندارند؛

-         تقسیم بندی حنفیه

-         تقسیم بندی جمهور علما

احکام تکلیفی نزد علمای حنفیه بصورت زیر است:

1-    فرض، 2- واجب، 3- مندوب( یا همان مستحب و یا سنت)، 4- حرام، 5- کراهت تحریمی ، 6- کراهت تنزیهی، 7- مباح یا حلال

 

اما احکام تکلیفی نزد جمهور فقهای اسلام بصورت زیر است:

1-    واجب، 2- مندوب( یا همان مستحب و یا سنت)، 3- حرام، 4- کراهت 5- مباح یا حلال

 

اما سبب اختلاف این تقسیم بندی در نحوه نگرش دو طرف به ادله احکام است:

از نظر حنفیه هر امری که از قرآن اثبات شود بدان فرض گویند ولی هر امری که از احادیث نبوی اثبات شود بدان واجب می گویند.

ولی جمهور علما هر امری را چه از قرآن و چه از احادیث ثابت شوند بدان واجب گویند و لذا فرض و واجب نزد جمهور علما به یک معنی است و هیچ تفاوتی برای آن قائل نیستند.

همچنین در مورد حرام و کراهت؛ حنفیه هر گونه نهی را که از قرآن اثبات شود را حرام گویند ولی اگر نهی از احادیث ثابت شوند آنرا کراهت تحریمی می نامند که البته هر دو نوع یعنی هم حرام و هم کراهت تحریمی نزد حنفیه مشمول عقاب و عذاب هستند.

ولی جمهور علما مجددا در این حکم نیز تفاوتی بین قرآن و احادیث در اثبات امر یا نهی قرار نداده اند و هرگونه نهی را چه از قرآن و چه از احادیث حرام می دانند.

کراهت تنزیهی نزد حنفیه به اموراتی گویند که شارع از مخاطب خود می خواهد که از آن عمل مکروه دست بردارد ولی با انجام آن عمل توسط فرد عقابی مشمول وی نمی شود هرچند لومه خواهد شد و بنابراین کراهت تنزیهی نزد حنفیه همان کراهت نزد جمهور علماست و کراهت تحریمی نزد حنفیه همان حرام نزد جمهور است.

حال با توجه به مطالب فوق:

اگر در محدوده "امر شارع به مخاطب" بحث نماییم، می توان امورات مطلوب را بصورت زیر درجه بندی کرد:

1-    واجب یا فرض، که مکلفین موظف به انجام واجبات هستند و اگر انجام دهند پاداش می گیرند و اگر ترک نمایند خود را مشمول عذاب می کنند، مانند روزه ماه رمضان( البته روزه ماه رمضان نزد حنفیه فرض است زیرا روزه رمضان امری است که در قرآن است)

2-     مستحب، که شارع از مکلفین می خواهد آنرا انجام دهند چنانکه با انجام آن امر مستحب خود را مشمول پاداش نموده ولی با ترک آن عذاب داده نمی شوند. مانند روزه سنت ماه شوال،

البته مستحب خود به چنیدین درجه تقسیم می شود:

-         سنت موکده: آن سنتهایی که پیامبر صلی الله علیه وسلم بر آنها تداوم داشته اند مانند نماز سنت قبل از نماز صبح.

-         سنت غیر موکده: آن سنتهایی که پیامبر صلی الله علیه وسلم همیشه بر آنها دوام نداشته اند مانند چهار رکعت نماز سنت قبل یا بعد از نماز ظهر ( البته دو رکعت بعد یا قبل جزو سنت موکده هستند)

-         فضیلت یا سنن زایده ، مانند پیروی کردن از روش خوردن و نوشیدن پیامبر صلی الله علیه وسلم و بطور کلی برخی از آداب مانند آداب غذا خوردن و آشامیدن و پوشیدن و غیره

موارد فوق از جمله امورات مطلوب شارع از مکلف است و بعد از آنها موارد زیر مطرح هستند:

3-    حرام، که شارع از مکلف می خواهد از انجام امورات حرام دوری نماید و چنانکه آن اعمال حرام را انجام دهد خود را مشمول عقاب و عذاب قرار داده است و اگر از آن کناره گرفت ماجور خواهد بود. مانند نهی شارع از خوردن ربا.

4-    مکروه، که عبارتست از اموراتی که شارع از مکلف می خواهد آنرا انجام ندهد ولی الزامی نیست و با انجام آن اعمال مکروه عذاب نمی بیند هرچند مورد سرزنش شارع است مانند خوردن و نوشیدن با دست چپ.

5-    مباح یا حلال، اموراتی که شارع مکلف را بر انجام یا ترک آنها مخیر گردانیده است مانند خوردن میوه جات.

البته واجب نیز به اقسام مختلفی تقسیم می شود که جای بحث زیادی دارد و توصیه می شود به کتابهای اصول فقه مراجعه نمایید.

 

والله اعلم

وصلی الله وسلم علی محمد و علی آله و اتباعه الی یوم الدین

سایت جامع فتاوای اهل سنت و جماعت

IslamPP.Com