::ISLAMPP.COM::     دانلود کل سایت بصورت آفلاین! کلیک کنید     ::ISLAMPP.COM::     @ توجه توجه @ به سؤالات تکراری پاسخ داده نخواهد شد، پس لطفا قبل از ارسال سوال، در سایت جستجو کنید@

 اخبار جديد

صفحه أصلى

فتاواى متن

فتاواى صوتى

فتاواى تصويرى

گروهبندى فتاوى

كتابخانه فتاوى

جديدترين فتاوى

دانلود کتاب

اصول و تعبير خواب

فرستادن سؤال

جستجو در سايت

پيشنهادات و انتقادات

ارتباط با ما

درباره ما

آمار سايت

1212273 تعداد بازديد سايت

29705 تعداد كل فتاوى

9091 تعداد فتاواى متن

11381 تعداد فتاواى صوتى

9233 تعداد فتاواى تصويرى

69323151 تعداد كل فتاواى خوانده وشنيده شده

2780 تعداد كل فتاواى ارسال شده

 

نمايش فتاوى

 

فتاوى -->> -->>  فتواى انتخاب شده

آیا بر انسان مریض واجب است اقدام به مداوای خود کند؟
شماره فتوى 9049

تعداد بازديد 4647

فرستادن به دوست 

 چاپ كردن

تاريخ اضافه 2014-02-06

 

هرگاه شخصی در مرحله آخر یک بیماری سخت و غیر قابل درمان باشد، و معالجه وسیع نباشد – و اندک امیدی هم باشد – آیا آن فرد باید معالجه را بپذیرد؟ باتوجه به اینکه این معالجه عوارض جانبی هم دارد و بیمار نمی خواهد رنج او افزون شود.

بطور کلی آیا بر مسلمان واجب است بیماریش را مداوا کند یا یک امر اختیاری است؟


الحمدلله،

بطور کلی مداوا کردن بیماری مشروع است، به دلیل حدیث اسامه بن شریک رضی الله عنه که روایت می کند : « قَالَتْ الْأَعْرَابُ یَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَا نَتَدَاوَی؟ قَالَ نَعَمْ یَا عِبَادَ اللَّهِ تَدَاوَوْا فَإِنَّ اللَّهَ لَمْ یَضَعْ دَاءً إِلَّا وَضَعَ لَهُ شِفَاءً أَوْ قَالَ دَوَاءً إِلَّا دَاءً وَاحِدًا، قَالُوا یَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا هُوَ قَالَ الْهَرَمُ» ترمذی (2038) و گفته : حدیث حسن صحیح است و علامه البانی نیز آنرا صحیح دانسته است.

یعنی : «جمعی از صحابه از رسول خدا صلی الله علیه وسلم پرسیدند : آیا خود را معالجه کنیم؟ فرمود : آری، ای بندگان خدا مداوا کنید، چرا که خداوند هیچ مرضی قرار نداده مگر آنکه شفا یا درمان آنرا هم نازل نموده است مگر برای یک مرض. گفتند : آن مرض چیست؟ فرمود : پیری».

جمهور علماء (حنفیه و مالکیه) گفتند : مداوای بیماری مباح است.

شافعیه، و قاضی و ابن عقیل و ابن جوزی از فقهای حنابله گفتند : مستحب است، زیرا پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند : « إِنَّ اللَّهَ أَنْزَل الدَّاءَ وَالدَّوَاءَ، وَجَعَل لِکُل دَاءٍ دَوَاءً فَتَدَاوَوْا، وَلاَ تَتَدَاوَوْا بِالْحَرَامِ». یعنی : « خداوند درد و دواء را (هر دو) نازل فرموده، و برای هر مرضی دوائی قرار داده، پس مداوا کنید، ولی بوسیله حرام مداوا نکنید» روایت ابوداود است و خالی از ضعف نیست. وبه دلیل احادیث وارده دیگری که در آنها امر به مداوای بیماری شده است، و گفتند : حجامت پیامبر صلی الله علیه وسلم و مداوا کردن خود، نیز دلیل بر مشروعیت مداوا است، و محل استحباب نزد شافعیه وقتی است که مفید بودن مداوای آن قطعیت نداشته باشد، وگرنه اگر فایده دار بودن آن قطعی باشد - مثل نوار پیچی محل زخم - در آنصورت واجب است (یا در زمان ما مثل انتقال خون در بعضی حالتها).

واما جمهور فقهای حنبلی گفتند : ترک مداوا افضل است، و گفتند : زیرا به توکل نزدیکتر است.

ابن قیم گفته : در احادیث صحیحه امر به مداوای بیماری شده است، و این منافاتی با توکل ندارد، همانگونه که برطرف کردن گرسنگی و تشنگی و سرما و گرما بوسیله اضداد آنها (یعنی غذا و آب و گرما و خنکی) منافی توکل نیست، بلکه حقیقت توحید کامل نخواهد شد مگر با بکارگرفتن اسبابی که الله متعال آنها را مقتضای مسببات قرار داده است، و تعطیل آنهاست که توکل را مورد نکوهش قرار می دهد .. و حتی آنرا ضعیف می کند چون آنکس که این اسباب را بکار نمی گیرد گمان می کند عدم اخذ اسباب نسبت به توکل قوی تر است، پس ترک آن منافی با توکلی است که حقیقت آن؛ اعتماد قلب بر خداوند در حصول آنچیزی است که بنده را در دین و دنیایش فایده می رساند و دفع چیزی است که به دین و دنیایش ضرر می رساند، و لازمست همراه با این اعتماد (قلب به خداوند) اسباب را هم بکار گرفت، وگرنه حکمت و شرع را تعطیل کرده است...

نگاه کنید به : " الموسوعة الفقهیة " (11/117) و "زاد المعاد" (4 / 15).

به هر حال معالجه بیماریها و استفاده از اسباب از اموری است که الله تعالی به آن امر نموده، بدون این که اعتماد بیماران به خود اسباب باشد بلکه اعتماد بر خالق اسباب و پروردگار جهانیان باشد. شدت وضعف بیماری متفاوت است. شیخ ابن عثیمین در کتاب "الشرح الممتع علی زاد المستقنع" (5/301) می گوید : « بهترین سخن این است که گفته شود :

1- در صورتی که تشخیص بر این است که معالجه و مداوا نتیجه بخش خواهد بود و اگر شخص به مداوای بیماریش نپردازد احتمال دارد بمیرد، در این صورت معالجه واجب است.

2- گمان غالب این باشد که معالجه سودمند است ، اما اگر بیمار به پزشک مراجعه نکند احتمال مردنش نمی رود، در این صورت مراجعه به پزشک بهتر است.

3- هر دو امر مساوی باشد، در این صورت عدم مراجعه به پزشک بهتر است».

این گفتار جامع تمام اقوال ائمه است.

 

خلاصه اینکه : مداوای بیماری نزد علماء واجب نیست، فقط بعضی گفتند : زمانی واجب است که فایده دار (نتیجه بخش) بودن آن قطعی باشد، و از آنجائیکه مفید بودن مداوا در حالت مذکور در سوال قطعیت ندارد، و حتی بیمار به سبب آن دچار رنج افزون می شود، لذا ترک مداوای بیماریش بلا مانع است، و بر مریض لازمست که توکل بر خدا را فراموش نکند و بداند که درهای آسمان باز است و می تواند دست به دعا بردارد، و همچنین از قرآن درمانی استفاده کند و مثلا سوره فاتحه و معوذتین را بر خود بخواند، و تنها خداوند است که شفاء می دهد.

منبع : سایت (الإسلام سؤال وجواب).

 

والله اعلم

وصلی الله علی نبینا محمد وعلی اله وصحبه وسلم

سایت جامع فتاوای اهل سنت و جماعت

IslamPP.Com